นิยามอาชีพ
????????? ออกแบบอุปกรณ์และระบบปรับอากาศ การหมุนเวียนของอากาศ การกำจัดอากาศเสีย วางแผนและควบคุมการผลิต การติดตั้งระบบปรับอากาศต่าง ๆ ซ่อมหรือดัดแปลงระบบตรวจสอบความปลอดภัยของระบบ : ปฏิบัติงานหลักมูลฐานเช่นเดียวกันกับวิศวกรเครื่องกลทั่วไป แต่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะระบบการปรับอากาศอาคาร สำนักงาน และศูนย์การค้าต่าง ๆ

ลักษณะของงานที่ทำ
????????? ออกแบบอุปกรณ์และแผนผังระบบทำความร้อน การระบายอากาศ การทำความเย็น และระบบที่คล้ายคลึงกัน
ออกแบบเครื่องปรับอากาศเพื่อสมรรถนะที่เหมาะสม เช่น การออกแบบระบบระบายอากาศในอาคารสูงเพื่อคุณภาพอากาศในอาคาร การควบคุมพลังงานไฟฟ้าของมอเตอร์ในระบบแปรเปลี่ยนปริมาตรลม เป็นต้นวางแผนงาน? และควบคุมการผลิต? การติดตั้ง การใช้และการซ่อม? กำหนดแบบของเครื่องจักร คำนวณต้นทุน? และวิธีการผลิต? เช่น? การติดตั้ง การใช้งาน และการบำรุงรักษาระบบปรับอากาศขนาดใหญ่? การติดตั้งเครื่องฟอกอากาศสำหรับระบบปรับอากาศ
????????? จัดทำรายการแสดงรายละเอียดที่เกี่ยวกับการติดตั้ง? วางแผนเกี่ยวกับวิธีการผลิต? และควบคุมงานด้านเทคนิคการผลิต ควบคุมการติดตั้ง? การบำรุงรักษา? และการซ่อมอุปกรณ์เครื่องปรับอากาศ เช่น การแก้ไขและการป้องกันเสียงและความสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นในระบบปรับอากาศทดสอบอุปกรณ์จักรกลเกี่ยวกับความปลอดภัย ประสิทธิภาพ และความถูกต้องตรงตามรายละเอียดที่กำหนดไว้ อาจชำนาญในการออกแบบ หรือการวางแผน? หรือ การควบคุมงานทางวิศวกรรมเครื่องกล ช่วงใดช่วงหนึ่ง เช่น การผลิต การติดตั้ง หรือการซ่อม เชี่ยวชาญเกี่ยวกับระบบทำความร้อนในอาคาร? การจ่ายอากาศบริสุทธิ์? การกำจัดอากาศเสีย การทำห้องเย็น สำหรับเก็บสินค้า การจ่ายน้ำให้แก่เครื่องดับเพลิงอัตโนมัติ หรือเพื่อใช้ในงานอื่นๆ? ที่คล้ายคลึงกัน
?
สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ได้รับค่าตอบแทนการทำงานเป็นเงินเดือนตามวุฒิการศึกษา สำหรับผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ซึ่งไม่มีประสบการณ์ในการทำงานได้รับเงินเดือนในอัตรา ดังนี้
?
?ประเภทองค์กร??????????????????????? เงินเดือน
?ราชการ????????????????????????????????? 7,260
?รัฐวิสาหกิจ???????????????????????????? 7, 210
?เอกชน??????????????????????????????????? 12,000 ?15,000
?
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ส่วนมากทำงานวันละ? 8 ชั่วโมง? หรือสัปดาห์ละ? 40 ชั่วโมง?? อาจต้องทำงานล่วงเวลาวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุด ในกรณีที่ต้องการให้งานที่ได้รับมอบหมายเสร็จให้ทันต่อการใช้งานนอกจากผลตอบแทนในรูปเงินเดือนแล้วในภาครัฐวิสาหกิจและภาคเอกชน อาจได้รับผลตอบแทนในรูปอื่นเช่น ค่ารักษาพยาบาล?? เงินสะสม เงินช่วยเหลือสวัสดิการในรูปต่างๆ เงินโบนัส เป็นต้น?
?
สภาพการทำงาน
?????????? สถานที่ทำงานของวิศวกรปรับอากาศจะมีสภาพเหมือนสถานที่ทำงานทั่วไป คือเป็นสำนักงานที่มีอุปกรณ์ และสิ่งอำนวยความสะดวกเช่นสำนักงานทั่วไป? แต่โดยลักษณะงานที่จะต้องควบคุมงานการประกอบเครื่องปรับอากาศ? งานติดตั้งระบบระบายความร้อน?? รวมถึงการซ่อมบำรุง จึงจำเป็นที่จะต้องทำงานหรือตรวจสอบเครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องภายในโรงงานประกอบการผลิต? หรือสถานประกอบกิจการที่ติดตั้งระบบปรับอากาศ? หรือระบบระบายความร้อนอย่างสม่ำเสมอ? เนื่องจากต้องควบคุมดูแลระบบปรับอากาศให้สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด? โดยวิศวกรปรับอากาศควรคำนึงถึงการติดตั้งระบบปรับอากาศในเชิงอนุรักษ์พลังงานและสภาพแวดล้อม เช่น? ดำเนินการลดเลิกใช้สารทำลายชั้นโอโซน (CFC) จากการใช้ระบบปรับอากาศ
????????? สำหรับวิศวกรปรับอากาศที่ทำงานในบริษัทรับเหมาในการติดตั้งและซ่อมบำรุงระบบระบายความร้อนหรือระบบปรับอากาศ ในสถานประกอบกิจการทั่วไปมักจะต้องทำงานประจำที่สถานที่ในลักษณะงานภาคสนามซึ่งอาจต้องเดินทางไปประจำที่สถานประกอบกิจการจนกว่างานที่รับเหมาจะแล้วเสร็จ
?
คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
ผู้ประกอบอาชีพวิศวกรปรับอากาศจะต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้
- วุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรี? สาขาวิศวกรเครื่องกล (ความร้อน การระบายอากาศ และการทำความเย็น)? คณะวิศวกรรมศาสตร์
- มีร่างกายแข็งแรง ไม่เป็นโรคที่เป็นอุปสรรคต่องานอาชีพ เช่น ตาบอดสี
- มีความอดทน ขยันหมั่นเพียร สามารถทำงานกลางแจ้ง
- มีความคิดริเริ่ม? สร้างสรรค์ ชอบการคิดคำนวณ มีความละเอียดรอบคอบ
- มีความเป็นผู้นำ และมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี
- มีความมั่นใจในตนเองสามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้? ผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่? 6หรือเทียบเท่า? ต้องสมัครสอบคัดเลือกศึกษาต่อในสาขาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล? หรือสถานศึกษาสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย หลักสูตร 4 ปี หรือ? สำเร็จการศึกษาประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ศึกษาต่อ ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หลักสูตร? 2? ปี ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม สาขาวิชาช่างเครื่องกล? ในสถานศึกษาสังกัดกรมอาชีวศึกษา?? สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล? วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม? หรือสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรี หลักสูตร 2 ปี สาขาวิศวกรรมเครื่องกล? (ความร้อน? การระบายอากาศ และการทำความเย็น) คณะวิศวกรรมศาสตร์ ในสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล หรือสถาบัน????? การศึกษาที่เปิดสอนระดับปริญญาตรีและรับโอนหน่วยกิตของผู้สำเร็จการศึกษาระดับ ปวส. เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรี
????????? เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสามารถที่จะขอหรือสอบเพื่อรับ?????? ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมได้? เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการประกอบอาชีพได้ที่ กองวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม สังกัดกระทรวงมหาดไทย

โอกาสในการมีงานทำ
????????? ผู้ประกอบอาชีพวิศวกรปรับอากาศสามารถสอบเข้ารับราชการ หรือทำงานในรัฐวิสาหกิจ เช่น? การไฟฟ้านครหลวง? การไฟฟ้าฝ่ายผลิตเป็นต้น? หรือทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม? บริษัทรับเหมาติดตั้ง? และซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้าทั่วไป? หรือประกอบธุรกิจส่วนตัวในกลุ่มอุตสาหกรรมเครื่องปรับอากาศและเครื่องทำความเย็น
เนื่องจากภาวะวิกฤติทางเศรษฐกิจทำให้การลงทุนในภาคอุตสาหกรรมและการก่อสร้างสถานประกอบกิจการต่างๆ? ต้องชะลอตัว หรือชะงักไป? การลงทุนในการขยายกำลังการผลิตลดลงงานการติดตั้งระบบปรับอากาศ ระบบระบายความร้อน? ในสถานประกอบกิจการต่างๆ จะลดลง มีผลกระทบต่อกลุ่มผู้ประกอบอาชีพนี้อยู่บ้าง ทำให้ความต้องการบุคลากรด้านนี้ค่อนข้างคงที่? แต่ยังมีงานซ่อมบำรุงระบบปรับอากาศ? และระบบระบายความร้อนในสถานประกอบกิจการทั่วไปที่ยังต้องการใช้???
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้อยู่รวมทั้งโครงการสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ เช่น รถไฟฟ้า (BTS) รถไฟฟ้าใต้ดินที่อยู่ระหว่างดำเนินการ เมื่อแล้วเสร็จจะมีความต้องการบุคลากรทางด้านนี้เข้าทำงานในด้านควบคุมการติดตั้งและซ่อมบำรุงระบบระบายอากาศและปรับอากาศ
????????? เมื่อภาวะเศรษฐกิจฟื้นตัวมีการขยายตัวของธุรกิจอุตสาหกรรมมากขึ้นและการลงทุนในการก่อสร้างสถานประกอบกิจการเพิ่มขึ้น คาดว่าความต้องการวิศวกรปรับอากาศในตลาดแรงงานมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? วิศวกรปรับอากาศที่รับราชการสามารถได้รับการเลื่อนขั้น และเลื่อนตำแหน่งได้จนถึงระดับสูงสุดในสายงานตามเงื่อนไขระเบียบราชการและผู้ที่ทำงานในสถานประกอบกิจการหรือในโรงงานอุตสาหกรรมทั่วไปก็จะได้รับการเลื่อนขั้นและเงินเดือนตามความสามารถ? และประสบการณ์จนถึงระดับบริหารในโรงงาน? สำหรับผู้ที่ทำงานในบริษัทรับเหมาในการติดตั้งระบบปรับอากาศและระบบระบายความร้อน? เมื่อมีประสบการณ์และมีความชำนาญจะสามารถทำงานในตำแหน่งผู้จัดการโครงการที่มีระดับงานรับผิดชอบตามขนาดของสถานประกอบกิจการและความยากง่ายของงานในแต่ละโครงการ? โดยวิศวกรที่รับผิดชอบโครงการต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรในระดับที่สามารถรับผิดชอบโครงการนั้นๆ
????????? สำหรับผู้ที่มีประสบการณ์และมีเงินทุนมากพอก็สามารถที่จะประกอบธุรกิจส่วนตัวโดยเป็นที่ปรึกษาในการออกแบบและติดตั้งระบบไฟฟ้าในสถานประกอบกิจการ รับเหมาติดตั้ง และซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้าตามสถานประกอบกิจการทั่วไป หรือนำเข้าอุปกรณ์ที่ใช้ในการติดตั้งระบบระบายอากาศ และเครื่องปรับอากาศ

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
วิศวกรเครื่องกล (เครื่องจักรและเครื่องมือ)
วิศวกรเครื่องกล (เครื่องจักรไอน้ำชนิดมีลูกสูบ)??
วิศวกรเครื่องกล? (เรือ)
วิศวกรเครื่องกล (อากาศยาน)??
วิศวกรเครื่องกล (รถยนต์)
วิศวกรเครื่องกล (หม้อน้ำและอุปกรณ์)
วิศวกรเครื่องกล (การบำรุงรักษา)
วิศวกรเครื่องกล (โครงสร้าง)

แหล่งข้อมูลอื่นๆ?
สถาบันการศึกษาในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัยทั่วไป
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี?? http://www.kmutt.ac.th
สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
สมาคมวิศวกรรมปรับอากาศแห่งประเทศไทย?? http://www.acat.or.th
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง?? http://www.kmit.ac.th
การจัดประเภทมาตรฐานอาชีพ (ประเทศไทย)