นิยามอาชีพ
????????? ดำเนินรายการทางโทรทัศน์เพื่อให้ความรู้ สาระและความบันเทิงแก่ผู้ชม ซักซ้อม ทำความเข้าใจกับบทโทรทัศน์หรือข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ก่อนออกอากาศหรือบันทึกเทป นำเสนอเนื้อหารายการตามรูปแบบและวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้? โดยการพูดคุย การสัมภาษณ์บุคคล การตอบปัญหาหรือวิธีการอื่น ๆ โฆษณาสินค้าหรือบริการ
????????? แทรกในรายการ แก้ปัญหาเฉพาะหน้าขณะออกอากาศประสานงานกับผู้ผลิตรายการเพื่อขอคำแนะนำหรือข้อเสนอในการดำเนินรายการให้เป็นไปตามรูปแบบของรายการออย่างถูกต้อง

?
ลักษณะของงานที่ทำ?
1.? ศึกษานโยบาย? และวัตถุประสงค์ของสถานีโทรทัศน์? บุคคล? หรือองค์กรที่มอบหมายให้ดำเนินการเพื่อให้บรรลุผลสำเร็จตามนโยบายและวัตถุประสงค์ของเจ้าของรายการ
2. จัดเตรียมทำข้อมูล? จัดทำบทพูด? หรือบทสนทนาให้เหมาะสมกับรายการที่จัดขึ้น? โดยมุ่งให้เป็นที่พอใจของเจ้าของรายการสถานีโทรทัศน์และผู้ชม รายการ? โดยอาจดำเนินรายการเพียงลำพังผู้เดียวหรือทำงานเป็นทีม
3. อ่านประกาศ ท่องจำสคริปต์เพื่อเตรียมออกรายการโดยไม่ให้เกิดความ??? ผิดพลาด
4. ถ่ายทอดข้อมูลเรื่องราวต่างๆ และสื่อความหมายด้วยภาษาไทยหรือภาษา?????? ต่างประเทศที่ถูกต้องและชัดเจน
5. ดำเนินรายการโดยการเสนอความรู้ สารคดีและเรื่องที่น่าสนใจของรายการ???? ตั้งคำถามและข้อปัญหาเพื่อให้ผู้ร่วมรายการตอบร่วมการสนทนาหรือร่วมทำกิจกรรมที่จัดขึ้นพยายามเชื่อมโยงรายการให้ราบรื่น และไม่ติดขัด
6. ช่วยเหลือผู้เข้าร่วมรายการเมื่อมีข้อขัดข้องเกิดขึ้นในขณะดำเนินรายการ
7. อาจอ่านประกาศโฆษณาผู้สนับสนุนรายการ
8. อาจจัดเตรียมสถานที่โดยการออกแบบและตกแต่งให้เหมาะสมกับรายการ
9. อาจจัดหาอุปกรณ์เพื่อใช้ในการดำเนินรายการ สรรหาตัวบุคคลที่มาแสดงร่วมรายการ อาจนำเสนอภาพประกอบการบรรยายเป็นวิดีโอภาพยนตร์ หรือ? ภาพนิ่ง แผนภูมิ ฯลฯ ตามความเหมาะสมกับรายการ
10. อาจเช่ารายการและหาค่าโฆษณามาเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินรายการ
11. เป็นงานที่ต้องสื่อสารกับผู้ชมในห้องส่ง และผู้ชมทางบ้าน

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ปฏิบัติงานอาชีพนี้จะได้รับค่าตอบแทนการทำงานตามความสามารถความยากง่ายของงาน? รายได้ที่ได้รับและเงื่อนไขการจ้างซึ่งอาจจ่ายให้ในการดำเนินรายการเป็นพิธีกรแต่ละครั้งในรายการโทรทัศน์หรือเคเบิลทีวี?? สำหรับพิธีกรบนเวทีการแสดง???? ค่าตัวสำหรับพิธีกรที่เพิ่งเริ่มทำงานประมาณครั้งละ? 3,000-7,000? บาทสำหรับพิธีกรชื่อดังซึ่งอยู่ในความนิยมของประชาชนครั้งละประมาณครั้ง 30,000 – 50,000 บาท? หรืออาจสูงถึง 100,000 บาท
กำหนดเวลาทำงานขึ้นอยู่กับข้อตกลงกับเจ้าของสถานีโทรทัศน์เจ้าของรายการหรือผู้ว่าจ้าง? ซึ่งไม่สามารถกำหนดตายตัวได้

สภาพการทำงาน
????????? พิธีกรจะทำงานในช่วงกำหนดเวลาหนึ่งๆ? ตามผังรายการของสถานีโทรทัศน์ในห้องส่งของสถานีโทรทัศน์ หรือนอกสถานที่เพื่อการแสดงสดหรือมีถ่ายทอดสด หรือบันทึกเทปโทรทัศน์เพื่อนำออกรายการในช่วงเวลาที่กำหนดไว้? ต้องอยู่ท่ามกลางแสงสว่างมากจากแสงไฟในห้องส่ง อาจใช้เวลามากในการถ่ายทำ และต้องถ่ายซ้ำหลายครั้งเมื่อเกิดข้อผิดพลาดในบทพูด หรือคิวการแสดงอาจเป็นพิธีกรที่ดำเนินรายการคนเดียวหรือมากกว่าหนึ่งคน แต่ส่วนมากไม่เกิน 3 คน พิธีกร แบ่งเป็นประเภทตามรายการที่เสนอให้กลุ่มผู้ชมได้เลือกบริโภค คือจัดตามเนื้อหา และความเหมาะสมของพิธีกรกับรายการ เช่น พิธีกรจัดรายการเพลง พิธีกรรายการสาระคดีน่ารู้ในประเทศหรือต่างประเทศ พิธีกร???? รายการข่าวสารบ้านเมือง? พิธีกรรายการเกมส์โชว์??? พิธีกรรายการทำอาหาร? พิธีกร???? รายการนำเที่ยว? พิธีกรคอลัมน์ผู้หญิง? พิธีกรรายการสุขภาพ? พิธีกรรายการเกษตร? เพื่อชุมชน? พิธีกรแนะนำการประกอบอาชีพ? หรือการทำมาหากิน? เป็นต้น
????????? อีกประเภทหนึ่ง? คือ? การดำเนินรายการเป็นพิธีกรบนเวทีซึ่งจะต้องดำเนินรายการสดที่ต้องใช้ความสามารถเฉพาะตัวและใช้ไหวพริบในการแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิด? พิธีกรที่จัดรายการบนเวทีจะใช้เวลาทำงานประมาณ 2 – 3 ชั่วโมง? และมักจะเป็นพิธีกรคู่? คือ พิธีกรชายคู่?? พิธีกรหญิงคู่? หรือพิธีกรชายหญิงคู่?
ผู้ปฏิบัติงานเป็นพิธีกรในบางครั้งจะต้องเดินทางไปบันทึก และถ่ายทำเทป???? โทรทัศน์ หรือเก็บข้อมูลหรือความคิดเห็นของประชาชนนอกสถานที่เพื่อใช้ประกอบรายการที่นำเสนอต่อผู้ชม

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
1. สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี
2. สนใจ? และรักการพูด และกล้าแสดงออก สามารถสื่อสารให้ผู้ชมเข้าใจได้
3. มีประกาศณียบัตรผู้ประกาศจากกรมประชาสัมพันธ์
4. ต้องเป็นผู้ที่ออกเสียงควบกล้ำในภาษาไทยชัดเจน มีน้ำเสียงน่าฟัง? สุภาพ และมีลีลาในการนำเสนอ
5. ต้องมีรูปร่างหน้าตาและบุคลิกลักษณะที่ค่อนข้างและโดดเด่น? เพื่อดึงดูดความ สนใจจากผู้ชม
6. มีไหวพริบและปฏิภาณดี? สามารถแก้ไขเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่??? คาดคิด
7. เป็นผู้มีความรู้รอบตัวและสนใจกระแสเหตุการณ์ของโลก เพื่อใช้ประโยชน์ในการดำเนินรายการ??
8. มีคุณลักษณะในการทำงานเป็นทีมสูงมีมนุษยสัมพันธ์ มีระเบียบวินัยในการทำงาน
9. มีทัศนคติที่ดี? มีความเป็นกลาง
10. มีความสามารถคัดเลือก เชิญผู้เกี่ยวข้องกับประเด็นที่กำลังจะออกหรือดำเนินรายการมาเป็นแขกรับเชิญ?
11. มีความอบอุ่น? เปิดเผย? ซื่อสัตย์เป็นกันเองต่อผู้ร่วมรายการและ ผู้ชมรายการ

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังต่อไปนี้ :
1. เป็นผู้สำเร็จการศึกษาอย่างน้อยระดับอนุปริญญา ต้องฝึกฝนการอ่านออกเสียงภาษาไทยให้ชัดเจน ได้จังหวะรวมทั้งมีความรู้ทั่วไปและเป็นผู้ที่มีความขยันหมั่นเพียรในการศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับจรรยาบรรณทางวิชาชีพและมีความรู้เรื่องสิทธิมนุษยชนตลอดจนเรื่องความมั่นคงของชาติ
2. เป็นผู้ได้รับการฝึกอบรมจากสมาคมวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทยและผ่านการสอบประกาศนียบัตร? ผู้ประกาศจากกรมประชาสัมพันธ์ โดยสมัครสอบด้วยตนเองหรือผ่านสถาบันการศึกษาที่สังกัดอยู่

โอกาสในการมีงานทำ?
????????? โอกาสในการทำงานเป็นพิธีกรมากที่สุด คือ การเป็นพิธีกรนำเสนอรายการเพลง และรายการวัยรุ่นที่เรียกว่า วีเจ? (Video? Jockey)? เพราะผังรายการสถานีโทรทัศน์จะจัดรายการภาคบันเทิงให้กลุ่มวัยรุ่นได้รับชม และรับฟังเพิ่มขึ้น ซึ่งบุคลากรในอาชีพนี้ต้องมีความรู้เรื่องเพลงไทยและเพลงสากล นอกจากนี้ยังต้องมีความสามารถพูดภาษาอังกฤษได้ดีเท่าๆ? กับภาษาไทย เพราะรายการเพลงส่วนมากจะจัดเป็น 2 ภาษา????? พิธีกรแบบวีเจเป็นที่ต้องการอย่างมากในขณะนี้พิธีกร ที่ดำเนินรายการสนทนา และสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและการเมือง กำลังมีความต้องการสูงเช่นกันเพราะ????? สถานการณ์เศรษฐกิจของประเทศไทยกำลังอยู่ในระหว่างการฟื้นตัวและประชาธิปไตย
????????? ในประเทศกำลังได้รับการส่งเสริมอย่างกว้างขวาง? และแพร่หลายสู่ท้องถิ่นและชุมชน? รายการประเภทนี้จึงต้องการพิธีกรรุ่นใหม่ที่มีความรู้ความสามารถในเรื่องเศรษฐกิจ?? และการเมือง

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ในกรณีของพิธีกรจัดรายการเพลงหรือวีเจ? อาจได้รับการทาบทามให้เป็นพิธีกรรายการอื่นที่ไม่ซ้ำกับการเป็นพิธีกรรายการเดิมเป็นดาราและอาจเป็นผู้ประกาศข่าวบันเทิง? ถ้าฝึกฝนภาษาอังกฤษเพิ่มเติมก็จะสามารถทำงานกับสถานีโทรทัศน์ ใน?? เครือข่ายของต่างประเทศได้? ส่วนพิธีกรจัดรายการประเภทถามตอบ? หรือดำเนิน??? รายการสาระทางเศรษฐกิจหรือการเมืองอาจใช้ประสบการณ์ทำการวิเคราะห์สถานการณ์?? และเขียนบทความลงหนังสือพิมพ์? เพื่อเผยแพร่ความรู้และมุมมองสำหรับกลุ่มเป้าหมายที่ไม่ชอบดูโทรทัศน์ได้ด้วยพิธีกรทางโทรทัศน์ไม่ค่อยเปลี่ยนอาชีพมากเท่าไหร่ถ้าเปลี่ยนก็จะอยู่ในแวดวงอาชีพเดียวกัน? เช่น เป็นผู้อำนวยการผลิตรายการเองเป็น?? เจ้าของรายการและมักเป็นผู้บริหารสูงสุดขององค์กรนั้น ๆ

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
ผู้สื่อข่าว??
นักหนังสือพิมพ์?
นักแสดง
นักเขียน??
ครู-อาจารย์
นักวิชาการ
ผู้ผลิตรายการวิทยุและโทรทัศน์หรือเคเบิ้ลทีวี

แหล่งข้อมูลอื่น ๆ
เว็บไซต์บริการจัดหางานและเว็บไซต์ของสถานีวิทยุโทรทัศน์ทุกช่อง
การจัดประเภทมาตรฐานอาชีพ (ประเทศไทย)