นิยามอาชีพ
????????? สร้างสรรค์ผลงานศิลปกรรมสามมิติ ด้วยกระบวนการจากจินตนาการ ร่างแบบจำลอง ย่อแบบ ขยายแบบ และใช้เทคนิคทางประติมากรรม เช่น การแกะสลัก การปั้น การหล่อ เป็นต้น ในรูปแบบที่มีลักษณะนูนต่ำ นูนสูง และแบบลอยตัว ให้ออกมาเป็นผลงาน ซึ่งอาจเป็นรูปเหมือน บุคคลสำคัญ อนุสาวรีย์ ฯลฯ รวมถึงการคัดเลือกวัสดุและกรรมวิธีที่เหมาะสมกับงานประติมากรรมแต่ละประเภท ซึ่งขึ้นอยู่กับความสามารถเฉพาะบุคคล

ลักษณะของงานที่ทำ
?สร้างสรรค์ผลงานไปตามลักษณะของวัสดุ เช่น การแกะสลักหิน การแกะสลักไม้ การปั้นดิน ปั้นปูน เทียน เขาสัตว์ กระดูก ไฟเบอร์กลาส และการหล่อด้วยโลหะต่างๆ ตามจุดประสงค์ของผู้ประกอบอาชีพ หรือตามความต้องการของผู้ว่าจ้าง หรือขึ้นอยู่ตามความนิยมในแต่ละยุคแต่ละสมัย โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานหลักๆ ที่คล้ายคลึงกันคือ
?1. วางแผนการปฏิบัติงานปั้น เช่น การปั้นอนุสาวรีย์ จะต้องกำหนดแบบ ศึกษาค้นคว้าประวัติศาสตร์และหลักฐานต่างๆ การปั้นรูปบุคคลสำคัญ หรือรูปเหมือน ก็จะต้องเก็บประวัติ สืบค้นภูมิหลัง ศึกษาบุคลิก ลักษณะและนิสัยใจคอ สภาพแวดล้อม และถ่ายรูป วัดสัดส่วน ศีรษะ ความสูง รอบลำตัว และแขนขาโดยละเอียด หรือศึกษาโครงสร้างทางกายวิภาค ของผู้คนแต่ละถิ่น เพื่อนำมาประกอบการปั้น ให้ถูกต้องและเหมาะสม
?2. ร่างภาพปั้นแบบสามมิติขนาดเล็ก หรือออกแบบท่าทางด้วยการปั้นรูปจำลองขนาดเล็ก ให้ผู้ว่าจ้างและผู้เกี่ยวข้องพิจารณา
?3. เสนอราคาค่าวัสดุ ค่าดำเนินการ และระยะเวลาที่ใช้ในการทำงาน
?4. ขึ้นรูปโครงเหล็ก เป็นแกนภายในหรือ ขึ้นรูปเป็นดินเหนียว ถ้าเป็นอนุสาวรีย์จะมีขนาดเท่าครึ่งของคนธรรมดา ถ้าปั้นรูปเหมือนหรือบุคคลสำคัญ อาจมีสัดส่วนเท่าตัวจริง โดยขยายจากรูปภาพร่างให้ใหญ่ได้ง่าย ดูสัดส่วนของร่างกายให้ถูกต้องตามต้องการ และเหมือนจริงมากที่สุด
?5. หล่อปูนปลาสเตอร์ เพื่อทำแบบพิมพ์ สำหรับใช้หล่อโลหะ หรือหุ่นขี้ผึ้ง
?6. ทุบแบบพิมพ์ แล้วตกแต่ง แกะรายละเอียดของรูปปั้นให้ใกล้เคียงของจริงจนกว่าผู้ว่าจ้างจะพอใจ
?7. ดูแลให้คำเสนอแนะในการจัดการขั้นตอนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องนอกเหนือจากการปั้น เช่น การหล่อโลหะต่างๆ จนชิ้นงานประกอบเสร็จสิ้นสมบูรณ์

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ เมื่อรับราชการจะได้รับอัตราค่าจ้างตามวุฒิการศึกษา โดยระดับปริญญาตรีจะได้รับเงินค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนๆ ละ 7,260 บาท และได้รับค่าสวัสดิการ ตามระเบียบของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
????????? ผู้ประกอบอาชีพอิสระ มักจะไม่ทำงานรับอัตราค่าจ้างเป็นเงินเดือน โดยส่วนใหญ่จะมีแกลลอรี่แสดงผลงานของตนเอง หรือรับทำงานเป็นชิ้นจากผู้ว่าจ้าง สำหรับแรงงานใหม่ อาจเปิดร้านหรือสำนักงานร่วมกับเพื่อนรับจ้างวาดรูป วาดรูปเหมือน หรือปั้นรูปเหมือนตั้งแต่ชิ้นงานขนาดเล็กชิ้นละ 300 ? 1,500 บาท และเมื่อมีความชำนาญมากขึ้น อาจปั้นรูปเหมือนครึ่งตัว จนถึงเต็มตัว ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของชิ้นงาน และเวลาในการทำงาน ซึ่งมีตั้งแต่ราคาประมาณ 20,000 ถึง 400,000 บาท
????????? มีประสบการณ์ในอาชีพประมาณ 5 ? 7 ปี จนมีความสามารถมีความชำนาญแล้วราคาค่าจ้างชิ้นงานก็จะเพิ่มขึ้นเป็นลำดับ อาจมีค่าจ้างมากกว่าหนึ่งล้านบาทหรือมากกว่านั้น ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับขนาด รายละเอียดและความยากง่าย

สภาพการทำงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ที่เป็นแรงงานใหม่ อาจได้รับการฝึกงาน ทดลองงาน หรือส่งผลงานต่างๆ เข้าประกวด หรือแสดงผลงานทั้งในประเทศหรือต่างประเทศ หรือช่วยนักประติมากรรมรุ่นพี่ หรือรับทำงานประติมากรรมระหว่างการศึกษา ดังนั้น สภาพการทำงานจึงอาจขึ้นอยู่กับสถานที่ๆ กลุ่มบุคคลในอาชีพศิลปะ หรือกลุ่มผู้สนใจงานศิลปะ ที่รู้จักฝีมือและผลงานของผู้ประกอบอาชีพนี้ว่าจ้างไปปฏิบัติ ดังนั้น สถานที่การทำงานอาจอยู่ในแหล่งที่ว่าจ้าง หรืออาจทำงานที่บ้าน หรือสำนักงานที่มีที่ตั้งอยู่ในทำเลที่ดี มีบริเวณเหมาะสมในการขนย้ายหรือเก็บวัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือการทำงานต่างๆ ได้เป็นอย่างดี
????????? การทำงานแต่ละชิ้น ขึ้นอยู่กับขนาด ถ้าชิ้นงานมีขนาดใหญ่มากอาจต้องมีผู้ช่วยทำงานหลายคน ชิ้นงานบางชิ้นอาจทำแล้วเสร็จภายใน 2 ? 3 วัน บางชิ้นอาจใช้เวลา 1 เดือน หรือ 1 ปี
????????? ขณะปฏิบัติงาน อาจสวมใส่เสื้อผ้าที่สะดวกต่อการเคลื่อนไหว หรือเสื้อผ้าที่สวมสบายตามความชอบของผู้ประกอบอาชีพ ส่วนเวลาปฏิบัติงานนั้นขึ้นอยู่กับการจัดการเวลา และความสะดวกสบายของผู้ประกอบอาชีพ ซึ่งงานจะแล้วเสร็จตามกำหนดเวลาที่ตกลงไว้กับผู้ว่าจ้าง

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
?ผู้ประกอบอาชีพนี้ควรมีความรักในศิลปะเป็นคุณสมบัติพื้นฐานในการทำงาน
?1. เพศหญิง หรือเพศชาย
?2. วุฒิการศึกษาประโยควิชาชีพชั้นสูง หรือวุฒิการศึกษาปริญญาตรี คณะศิลปกรรมหรือสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง
?3. มีความสนใจในงานศิลปะ เข้าใจธรรมชาติ ช่างสังเกต
?4. มีจิตนาการสูง มีปฏิภาณและไหวพริบดี
?5. มีระเบียบวินัย ขยันหมั่นเพียร และอดทน
?6. มีวุฒิภาวะ และมีความเชื่อมั่นตนเองอย่างสมเหตุผล
?7.? มีความเข้าใจในธุรกิจ และสามารถแก้ไขงานได้ตามคำติชมจากผู้ว่าจ้าง
?8. เข้าใจเรื่องการตลาด และการโฆษณาประชาสัมพันธ์รวมถึงเข้าใจถึงสื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์
?9. มีมนุษยสัมพันธ์ มีทัศนะคติที่ดี
?10. เป็นคนใจเปิดกว้าง และมีความสนใจในงานสาธารณะประโยชน์
?11. สุขภาพและร่างกายแข็งแรง

ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น หรือเทียบเท่า อาจเข้าศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายสายวิชาชีพ ในโรงเรียนอาชีวศึกษา หรือวิทยาลัยที่สอนเกี่ยวกับศิลปกรรม และอาจสอบเข้าศึกษาต่อในสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นต้น
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือเทียบเท่า สามารถสอบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีของสถาบันอุดมศึกษา ที่มีการสอนภาควิชาศิลปกรรม สาขาวิชาจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ เช่น สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล มหาวิทยาลัยศิลปากร มหาวิทยาลัยขอนแก่น และหรือมหาวิทยาลัยเอกชน ที่เปิดสอนในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น
????????? การเรียนสาขาวิชาประติมากรรมนั้น จะต้องมีความสามารถในการวาดภาพเป็นพื้นฐาน ดังนั้นผู้สนใจงานศิลปะด้านนี้ควรฝึกทักษะการวาดภาพจนชำนาญ

โอกาสในการมีงานทำ
????????? นอกเหนือจากความสามารถด้านการวาดภาพและปั้นแล้ว ผู้สนใจประกอบอาชีพนี้ควรเป็นนักวางแผนที่ดี และต้องมีความเพียรพยายามขวนขวายสร้างโอกาส เพื่อเพิ่มโอกาสที่จะได้รับการว่าจ้างมากขึ้น โดยส่งผลงานประกวดอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากธุรกิจศิลปะนั้นจะมีการซื้อขายกัน หรือว่าจ้างได้ ต่อเมื่อผู้ซื้อรู้จักผลงาน ผู้ซื้อจะเป็นผู้มีฐานะการเงินดี มีรสนิยม อารมณ์สุนทรีย์ และมีความพอใจที่จะเสพงานศิลปะ หรือซื้อหาไว้ในครอบครอง เพื่อส่งเสริมฐานะและความสนใจส่วนตัว
????????? ลูกค้าที่ต้องการงานทางด้านนี้อย่างสม่ำเสมอ มักจะเป็นหน่วยงานราชการทั่วประเทศ วัดวาอารามต่างๆ หน่วยงานที่ดูแลสวนสาธารณ และองค์กรธุรกิจ เป็นต้น
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ต้องฝึกฝนทักษะพัฒนาเทคนิคในการปั้นจนชำนาญ ขณะเดียวกันควรเป็นนักประชาสัมพันธ์ เพื่อสื่อสารงานศิลปะออกสู่ชุมชน นอกจากนี้ควรมีความคิดสร้างสรรค์ไม่ยึดติดรูปแบบในการทำงานแบบเดิมๆ ควรคิดค้นนวัตกรรมการใช้วัสดุในการปั้น หรือกรรมวิธีการประดิษฐ์ผลงานที่ไม่ซ้ำซากจำเจ สร้างสรรค์ผลงานที่มีรูปแบบของตนเอง อาจใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยเข้าช่วยในการทำงาน หรือจัดงานสร้างกิจกรรมที่สามารถทำให้ผู้สนใจศิลปะพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรม โดยอาจมีผู้สนับสนุนค่าใช้จ่าย หรือบริจาครายได้จากการขายหรือว่าจ้างส่วนหนึ่งให้กับองค์กรการกุศล หรือสนับสนุนการเรียนศิลปะของเยาวชนรุ่นต่อไป
?
โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ในภาคราชการ อาจได้รับการเลื่อนตำแหน่งตามความสามารถและผลงานทางวิชาการ ในตำแหน่ง หัวหน้าภาควิชา ผู้อำนวยการ คณะบดี อธิการบดี หรือตำแหน่งสูงสุดของหน่วยงานและองค์กร
????????? ส่วนผู้ประกอบอาชีพอิสระ โอกาสที่จะได้รับความก้าวหน้าหรือประสบความสำเร็จในอาชีพการงาน ต้องเป็น
นักวางแผนที่ดี บริหารงานการเงินและเวลาได้อย่างเหมาะสม เข้าใจลูกค้า เข้าใจตลาด และต้องมีความเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี ครองตนอยู่ใน ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา มีโอกาสที่จะเป็นเจ้าของแกลลอรี่ หรือเป็นนักประติมากรรมที่มีงานอย่างต่อเนื่อง หรือเป็นเจ้าของธุรกิจ หรือนักประติมากรรมที่มีชื่อเสียงได้

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? อาจารย์ นักวิชาการ นักออกแบบผลิตภัณฑ์จากการปั้น และเซรามิกส์ เปิดสอนกลุ่มเยาวชนที่ชอบศิลปะ นักออกแบบการ์ตูนดินน้ำมันเพื่อจัดทำเอนิเมชั่น นักธุรกิจ เป็นต้น

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
ทบวงมหาวิทยาลัย www.mua.go.th
มหาวิทยาลัยศิลปากร www.su.ac.th
มหาวิทยาลัยขอนแก่น www.kku.ac.th
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ www.chiangmai.ac.th
มหาวิทยาลัยบูรพา www.buu.ac.th??
มหาวิทยาลัยกรุงเทพ www.bu.ac.th
สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล www.rit.ac.th
สถาบันอาชีวศึกษา www.dovenet.moe.go.th
วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช www.artnakhon.ac.th
หนังสือพิมพ์หรือเว็บไซต์กิจกรรมทางศิลปวัฒนธรรมสถาบันวัฒนธรรมของประเทศต่างๆ