นิยามอาชีพ
????????? ประยุกต์ใช้ความรู้ทั้งหลักการและวิธีการปฏิบัติทางด้านวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์เพื่อพัฒนา และปรับปรุงคุณภาพของพืช สัตว์ และผลิตภัณฑ์อาหาร : นำยีน (gene) หรือหน่วยพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตมาศึกษาการถ่ายทอดลักษณะพิเศษ และควบคุมกระบวนการแยกเซลล์หรือยีน ศึกษาทดสอบ และคัดเลือกเชื้อจุลินทรีย์ เช่น แบคทีเรีย เชื้อรา เชื้อยีสต์ หรือเอนไซม์ หรือแยกเฉพาะดีเอ็นเอ (DNA) จากเซลล์ที่มีคุณสมบัติเฉพาะตามต้องการออกมาเพื่อนำมาใช้ในการสร้างผลิตภัณฑ์ หรือพันธุ์พืชขึ้นใหม่ที่ได้ปรับปรุงให้มีคุณภาพดีกว่าเดิม การขยายพันธุ์พืช การปรับปรุงพันธ์สัตว์ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ การผลิตคิดค้นวัคซีนและตัวยาเพื่อป้องกันและรักษาโรคติดต่อหรือโรคร้ายแรงต่างๆ ตลอดจนการผลิตอาหารที่ให้คุณค่าทางโภชนาการสูง

ลักษณะของงานที่ทำ
?ผู้ประกอบอาชีพนี้? จะปฏิบัติงานตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
?1. คัดแยกเชื้อจุลินทรีย์ แบคทีเรีย เชื้อรา ที่ต้องการนำไปทดลอง เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ใช้อาหารเลี้ยงเชื้อที่เหมาะสม เพื่อให้เจริญเติบโต จดบันทึก ปรับการเลี้ยงให้ประสบผลสำเร็จเมื่อเชื้อไม่เจริญ
?2. นำเชื้อที่เจริญได้ที่ตามต้องการไปทดสอบ และทดลองกับสภาพต่างๆ เช่น ความเป็นกรด เกลือ เพื่อดูว่าเชื้อที่ทดลองจะผลิตสาร หรือผลิตวิตามินได้บ้างหรือไม่ ควรทดลองซ้ำหลายครั้งจนแน่ใจ
?3. คัดเลือกเชื้อที่มีคุณสมบัติตามต้องการ ไปทดลองเลี้ยงกับสัตว์ และเฝ้าสังเกต? ทำบันทึกผล
?4. เมื่อได้ผลการทดลองแล้ว อาจนำหรือคัดแยกเฉพาะเชื้อ หรือ ดีเอนเอ (DNA) จากเซลล์ที่มีคุณสมบัติเฉพาะตามต้องการนำไปพัฒนาต่อ เช่น การโคลนนิ่งสัตว์
?5. จัดทำวิจัยให้เกิดประโยชน์เชิงพาณิชย์ในด้านต่างๆ เช่น อุตสาหกรรมการเกษตร การแพทย์และอื่นๆ เป็นต้น

?

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ถ้าปฏิบัติงานในหน่วยงานภาครัฐ จะได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนตามวุฒิการศึกษาปริญญาตรี? เดือนละ 7,260 บาท ได้รับค่าเบี้ยเลี้ยงในการเดินทาง และสวัสดิการต่างๆ ตามระเบียบสำนักคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน เวลาในการปฏิบัติงาน วันละ 8 ชั่วโมง สัปดาห์ละ 5 วัน? อาจต้องมีการปฏิบัติงานล่วงเวลา จะได้รับค่าล่วงเวลาตามเกณฑ์ที่กำหนด
????????? สำหรับผู้ที่ปฏิบัติงานในภาคเอกชน ได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนๆ ละประมาณ 11,000? ขึ้นไปสวัสดิการต่างๆ? ค่ารักษาพยาบาล บ้านพัก และโบนัส ขึ้นอยู่กับการตกลงกับผู้ประกอบการ เวลาในการปฏิบัติงานวันละ 8 ชั่วโมง สัปดาห์ละ 6 วัน? อาจต้องมีการปฏิบัติงานล่วงเวลา จะได้รับค่าล่วงเวลาตามข้อกำหนดของสถานประกอบกิจการ

สภาพการทำงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการวิเคราะห์ วิจัยทางเคมี และทางวิทยาศาสตร์ ในห้องปฏิบัติการห้องทดลอง? ตลอดจนลงไปในพื้นที่ ทดสอบ ในโรงเลี้ยง และโรงเพาะพืช? ในการปฏิบัติงานจะต้องมีการใส่เสื้อกาวน์ ถุงมือ และหรือรองเท้าปฏิบัติงาน? การปฏิบัติงานอาจมีการเดินทางไปในพื้นที่ต่างๆ ตามสถานที่ตั้งของสถานประกอบกิจการ และโรงงาน? ทั่วภูมิภาค

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
?1. มีใจรักทางด้านวิทยาศาสตร์? และสิ่งมีชีวิต
?2. วุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรี ในคณะที่เปิดสอนภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ
?3. มีความอดทน เป็นนักทดลอง ช่างสังเกต ชอบจดบันทึก
?4. มีจริยธรรม และจรรยาบรรณในวิชาชีพ

ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สายวิทยาศาสตร์ หรือเทียบเท่า สามารถสอบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อในสถาบันการศึกษา หรือมหาวิทยาลัยที่มีคณะที่เปิดสอนภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ ทั้งในสังกัดทบวงและมหาวิทยาลัยเอกชน

โอกาสในการทำงาน
????????? ปัจจุบัน รัฐบาลได้ให้การสนับสนุน จัดตั้งคณะกรรมการนโยบายเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ โดยมีเป้าหมายผลักดันกระบวนการบริหารการจัดการเทคโนโลยีชีวภาพ ให้เป็นองค์กรที่เข้มแข็ง สามารถชี้นำนโยบายในการพัฒนาและจัดทำแผนแม่บท ตลอดจนบังคับใช้กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเหมาะสม โดยให้เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทพัฒนาภาคการผลิตและบริการของประเทศ?? เพื่อเป็นผลิตภัณฑ์เป้าหมายส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาไทย และขยายผลิตภัณฑ์ให้สามารถแข่งขันในระดับสากลกับนานาประเทศได้? รวมทั้งส่งเสริมให้มีการสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ระหว่างภาครัฐและเอกชน สนับสนุนปรับปรุงพัฒนาบุคลากรและหลักสูตรการศึกษาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนั้นศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ ยังได้ดำเนินการสร้างฐานการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพการเกษตร เพื่อดำเนินการวิจัยและพัฒนาสินค้าเกษตรที่เป็นยุทธศาสตร์หลัก ในการเสริมสร้างขีดความสามารถด้านการแข่งขันด้านเศรษฐกิจ ในอุตสาหกรรมกุ้ง ข้าวไทย มันสำปะหลัง แป้ง และอ้อย
????????? นักเทคโนโลยีชีวภาพ ยังเป็นที่ต้องการของผู้ประกอบการภาคเอกชนจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้ประกอบการอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับภาคการเกษตร เช่น อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มประเภท สุราแช่ สาโท ไวน์ผลไม้ โยเกิร์ต น้ำผลไม้ อาหารหมักต่างๆ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ที่มุ่งลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์ โดยใช้สารแอนตี้ไบโอติค อุตสาหกรรมปุ๋ย และสารป้องกันโรคแมลงที่มุ่งลดการนำเข้าปุ๋ยและสารเคมีจากต่างประเทศ เป็นต้น

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ควรศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม ติดตามเหตุการณ์ต่างๆ ทางเทคโนโลยีและทางวิชาการ? ให้ทันสมัยอยู่เสมอ จึงจะเกิดความก้าวหน้าในหน้าที่ ในส่วนภาคราชการ ผู้มีความรู้ความสามารถและมีผลงานทางวิชาการ จะได้รับเลื่อนเป็นหัวหน้าส่วนงาน ผู้อำนวยการ หรืออาจถึงขั้นอธิบดีได้ ในส่วนภาคเอกชน จะได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้างานควบคุมฝ่ายการผลิตทางเทคโนโลยี เป็นต้น
????????? อย่างไรก็ดี ผู้ประกอบอาชีพนี้ส่วนมากพอใจที่จะทำงานวิจัย ศึกษาค้นคว้าทางวิชาการ มากกว่าที่จะทำงานสายบริหารจัดการ?

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? นักวิจัย นักวิชาการ อาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิ ที่ปรึกษา นักธุรกิจ ผู้ประกอบการอาหารสำเร็จรูป??

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ?
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย www.tistr.or.th
ทบวงมหาวิทยาลัย? www.mua.go.th
คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย www.chula.ac.th
คณะอุตสาหกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ www.ku.ac.th
คณะเกษตร สาขาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกระบี่
คณะอุตสาหกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ www.chiangmai.ac.th
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ www.tu.ac.th
สถาบันเทคโนโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง www.kmitl.ac.th
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ www.wu.ac.th
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง www.mfu.ac.th