?นิยามอาชีพ
????????? ปฏิบัติงานศึกษา วิจัย ค้นคว้าส่วนประกอบต่างๆ ทางเคมีของสารต่างๆ ที่อยู่ในปิโตรเลียม : ศึกษาการนำสารประกอบที่อยู่ในปิโตรเลียมมาใช้ประโยชน์ พัฒนาวิธีการสกัดสารต่างๆ ออกมาจากปิโตรเลียมเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ ศึกษาวิธีการสกัดองค์ประกอบต่างๆ ในปิโตรเลียมเพื่อให้ได้ผลการสกัดที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น พัฒนา ทดลอง ทดสอบวิธีการทำให้สารที่แยกได้จากปิโตรเลียมมีความบริสุทธิ์สูง ศึกษาโครงสร้างของสารประกอบจากปิโตรเลียมโดยเทคนิคต่างๆ
ลักษณะของงานที่ทำ
????????? ปิโตรเลียม ได้แก่ น้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ ยางมะตอยและถ่านโค้ก ถือเป็นแหล่งพลังงาน และแหล่งวัตถุดิบที่สำคัญในการสร้างผลิตภัณฑ์สังเคราะห์ต่างๆ ก่อนจะนำปิโตรเลียมมาใช้ประโยชน์ในรูปของก๊าซธรรมชาติ ก๊าซธรรมชาติเหลว และน้ำมันดิบได้นั้น จะต้องนำปิโตรเลียมมาผ่านขบวนการต่างๆ เพื่อทำให้มีคุณสมบัติตรงตามความต้องการ
????????? กระบวนการกลั่นน้ำมันดิบและก๊าซ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์น้ำมันชนิดต่างๆ ตามความต้องการของผู้บริโภคนั้น ต้องอาศัยกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางเคมีหลายขั้นตอน โดยเริ่มต้นจากการส่งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวเข้ากลั่นในโรงกลั่นและโรงแยกก๊าซ ซึ่งจะได้มีเทนที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า อีเทนที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในอุตสาหกรรมปิโตรเคมิคัล โปรเพนและนิวเทนที่ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือก๊าซหุงตุ้ม และก๊าซธรรมชาติเหลวที่ใช้เป็นวัตถุดิบป้อนโรงกลั่นน้ำมัน
????????? นอกจากนั้น อุตสาหกรรมปิโตรเลียม ยังก่อให้เกิดอุตสาหกรรมต่อเนื่องอีกหลายสาขา เช่น การผลิตสารคอนเดนเสท โอเลฟิน ซึ่งเป็นสารตัวตั้งในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เป็นต้น
หน้าที่หลักของผู้ประกอบอาชีพนี้ ดังนี้
?1. ศึกษาวิจัย และพัฒนาในด้านผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม ทั้งเชื้อเพลิงและหล่อลื่นชนิดต่างๆ ที่ใช้กับยานยนต์และเครื่องจักรอุตสาหกรรม รวมทั้งผลกระทบของผลิตภัณฑ์ต่อเครื่องยนต์และสิ่งแวดล้อม
?2. วิจัยเชิงวิเคราะห์ โครงสร้างทางเคมีและกายภาพทางวิทยาศาสตร์ในเชิงลึกโดยใช้เทคโนโลยีชั้นสูง อันเป็นองค์ประกอบสำคัญในการทำวิจัย พัฒนา การสังเคราะห์ การปรับเปลี่ยนคุณสมบัติทางเคมี การคิดค้นสูตรการผสม การพิสูจน์เอกลักษณ์
?3. ค้นคว้า จัดหาเทคโนโลยีระดับสูงใหม่ๆ มาประยุกต์ใช้ในการวิเคราะห์วิจัย ทดสอบ เพื่อพัฒนา แก้ปัญหาผลิตภัณฑ์ และกระบวนการผลิต
?4. วิจัยการเผาไหม้ การสึกหรอ ผลกระทบของผลิตภัณฑ์ต่อเครื่องยนต์และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ตรวจสอบการใช้พลังงานในภาคอุตสาหกรรม และหาแนวทางการพัฒนาเทคโนโลยีด้านการเผาไหม้ ถ่ายเทความร้อน และหัวเผา ชนิดต่างๆ เช่นเตาหลอม เตาเผา หม้อไอน้ำ และเตาอบแห้งเป็นต้น เพื่อให้ใช้เชื้อเพลิงอย่างประหยัด และมีประสิทธิภาพสูงสุด ได้ผลิตภัณฑ์คุณภาพและราคาที่เหมาะสม
?5. วิจัยทางเคมีและกายภาพอื่นๆ หรือผลิตภัณฑ์เสริม เพื่อช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์ปิโตรเลียมตามที่ผู้ประกอบกิจการมอบหมาย

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ จะปฏิบัติงานในสถาบันวิจัย หรือหน่วยงานวิจัยขององค์กร หรือกิจการของผู้ว่าจ้าง อาจเป็นบริษัทร่วมทุนกับบริษัทระหว่างประเทศขนาดใหญ่ หรือวิสาหกิจ ซึ่งได้แก่ กิจการที่ได้รับสัมปทานในการสำรวจ และผลิตปิโตรเลียมจากรัฐบาล และอุตสาหกรรมต่อเนื่องด้านปิโตรเลียมเคมีต่างๆ โดยมีอัตราค่าจ้างตั้งแต่ 12,000 ? 17,000 บาทขึ้นไป พร้อมทั้งสวัสดิการและโบนัส (พิเศษ) ที่ค่อนข้างจะดีกว่าอุตสาหกรรมประเภทอื่นๆ โดยทำงานสัปดาห์ละ 5 วันๆ ละ 8 ชั่วโมง

สภาพการทำงาน
????????? ขณะปฏิบัติงานในสถาบันวิจัย หรือห้องปฏิบัติการทดลองของสถานประกอบกิจการ ต้องใส่เครื่องแบบปฏิบัติงานตลอดเวลา และอาจต้องปฏิบัติงานภาคสนามหรือตามสถานที่จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพื่อเก็บตัวอย่างมาตรวจสอบเป็นระยะๆ
?
คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
?1. เพศหญิง หรือชาย
?2. วุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะวิทยาศาสตร์สาขาเคมี หรือ ภาควิชาปิโตรเลียมเคมีและวัสดุพอลิเมอร์ หรือสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง
?3. มีความสนใจทางด้านปิโตรเลียม
?4. สามารถปฏิบัติงานในห้องแลป ในพื้นที่ทำงานและออกภาคสนามได้
?5. มีความคิดสร้างสรรค์
?6. เป็นนักประดิษฐ์คิดค้น
?7. มีมนุษยสัมพันธ์ดี ทำงานเป็นทีมได้

ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สายวิทยาศาสตร์ หรือเทียบเท่า เข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษา คณะวิทยาศาสตร์ ภาควิชาเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภาควิชาปิโตรเลียมเคมี และวัสดุพอลิเมอร์ มหาวิทยาลัย
ศิลปากร หรืออาจศึกษาต่อจนถึงระดับปริญญาโท ในวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

โอกาสในการมีงานทำ
????????? ความต้องการใช้ปิโตรเลียมภายในประเทศขยายตัวอย่างต่อเนื่องตามอัตราความเจริญก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะปริมาณการบริโภคน้ำมันและก๊าซ ดังจะเห็นได้จากปริมาณการบริโภคน้ำมันในปี พ.ศ.2544 จำนวน 42,857 ล้านลิตร เป็นน้ำมันที่นำเข้าจากต่างประเทศร้อยละ 91.6 และผลิตได้เองในประเทศเพียงร้อยละ 8.4 ดังนั้นอุตสาหกรรมปิโตรเลียมซึ่งเป็นกิจการที่รัฐเป็นผู้ให้สัมปทานแก่บริษัทอุตสาหกรรมขนาดใหญ่หลายแห่ง จึงมีการลงทุนขยายกิจการอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันรัฐบาลได้อนุมัติให้สัมปทานการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในบริเวณอ่าวไทย 16 แหล่ง และบนบกอีก 6 แหล่ง
????????? นอกจากนี้ รัฐบาล และการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย ได้ส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยเกี่ยวกับพลังงาน
ทดแทนจากทรัพยากรในประเทศที่ไม่ก่อปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อลดการพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ ลดค่าใช้จ่ายในการนำเข้า เช่น การใช้ก๊าซธรรมชาติ การใช้น้ำมันเชื้อเพลิงผสมแอลกอฮอล์ โดยผลิตจากผลิตผลทางการเกษตรที่เหลือใช้ เพื่อให้ได้ ดีโซฮอล์ และก๊าซโซฮอลล์ ดังนั้น ผู้ประกอบอาชีพนี้ จึงเป็นที่ต้องการของหน่วยงานเอกชนขนาดใหญ่หลายแห่งที่ประกอบกิจการที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมปิโตรเลียม ไม่น้อยกว่า 200 แห่งทั่วประเทศ

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? เมื่อศึกษาต่อเพิ่มเติมในระดับปริญญาโทอาจได้รับการปรับเลื่อนตำแหน่งหน้าที่สูงขึ้น เช่น เป็นหัวหน้าห้องปฏิบัติการทดลอง หัวหน้าฝ่ายผลิต ผู้จัดการโรงงาน ซึ่งขึ้นอยู่กับความสามารถส่วนบุคคล และภาวะการเป็นผู้นำ

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? นักวิชาการ นักวิจัยและพัฒนา นักเคมีวิเคราะห์เกี่ยวกับพลังงานทดแทน นักวิจัยค้นคว้านวัตกรรมใหม่ๆ ของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ที่ปรึกษาบริษัทนำเข้าเครื่องมืออุปกรณ์ในการผลิตน้ำมัน

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
ทบวงมหาวิทยาลัย http://www.mua.go.th
คณะวิทยาศาสตร์ ภาควิชาเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย http://chemistry.sc.chula.ac.th
ภาควิชาปิโตรเลียมเคมี และวัสดุพอลิเมอร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร http://www.su.ac.th
วิทยาลัยปิโตรเลียม และปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย http://www.ppc.chula.ac.th
กรมทรัพยากรธรณี http://www.mdr.go.th
สถาบันวิจัยและเทคโนโลยี การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย http://www.ptt.com