นิยามอาชีพ
????????? สร้างสรรค์ท่าแสดง/ท่าเต้นประกอบเพลงในรูปแบบต่างๆ โดยออกแบบท่าทางการแสดง/ท่าเต้นให้สอดคล้องกับบทละครและบทเพลง คัดเลือกนักเต้น ฝึกสอนและจัดการซ้อม รวมทั้งประสานงานกับฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฝ่ายเสื้อผ้า ฝ่ายดนตรี (หากเป็นการแสดงประกอบดนตรีสด)

ลักษณะของงานที่ทำ
????????? อาชีพนี้ เป็นวิชาชีพเฉพาะที่ผู้ประกอบอาชีพควรมีความรู้ลึกซึ้งถึงพื้นฐานและมาตรฐานการเต้นบัลเล่ต์ จากทั้งการศึกษาและประสบการณ์ในการแสดงที่ต้องใช้เวลาสั่งสมประมาณ 10 ปี จนมีความเชี่ยวชาญและสามารถออกแบบและพัฒนาท่าเต้นจนเป็นแบบอย่างมีเอกลักษณ์ของตนเอง และสามารถถ่ายทอดการสอน การประดิษฐ์ลีลาหรือ อธิบายลีลาท่าเต้นแต่ละท่าได้ว่าพัฒนามาจากพื้นฐานท่าใด นำเสนอแง่มุมของลีลาท่าเต้นต่างๆ ผ่านศิลปะการใช้เรือนร่างและการเคลื่อนไหว (Movement) โดยอาจเลือกใช้เทคนิคการเต้นจากบัลเล่ต์ แจ๊สดานซ์ ป๊อบดานซ์ หรืออาจสร้างสรรค์ท่าเต้นจากการนำประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่นและภูมิปัญญาชาวบ้านมาผสมผสาน ผ่านการเล่าเรื่องราว ด้วยลีลาท่าทาง และหรือ การแสดงออกของอารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์ผ่านสัญลักษณ์ต่างๆ ในรูปแบบของละครเพลง ลีลาเต้นประกอบการร้องเพลง ให้กับนักร้องและนักเต้นได้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ
????????? ลักษณะงานที่ทำของผู้ประกอบอาชีพนี้ ขึ้นอยู่กับประเภทของการแสดง รูปแบบงานแสดง สถานที่แสดง องค์ประกอบความสวยงามของท่าเต้นหรือลีลาต่างๆ ที่ต้องสอดคล้อง ซึ่งมีขั้นตอนสังเขปดังนี้
?1. วางแนวคิดของเรื่อง อาจจะวางรูปแบบจากโครงเรื่องที่มีอยู่เดิม หรือคิดค้นขึ้นใหม่ ที่เป็นการร่วมสมัยจากวัฒนธรรมตะวันออกหรือจากประเพณีท้องถิ่น
?2. กำหนดวัตถุประสงค์
?3. ศึกษาค้นคว้าเรื่องราว ที่มาของเรื่องที่ต้องการทำอย่างละเอียดลึกซึ้ง
?4. ออกแบบลีลาท่าเต้นให้สวยงาม ให้มีมิติในการสื่อสารความหมาย
?5. คัดเลือก กำหนดตัวผู้แสดง
?6. จัดตารางเวลาในการซ้อม
?7. ให้คำแนะนำในการออกแบบเสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย
?8. ให้คำแนะนำการออกแบบแสง สี เสียง
?9. ประสานงานกับบุคลที่เกี่ยวข้อง เช่น ผู้อำนวยการเพลง ผู้กำกับเวที ผู้กำกับการแสดง ผู้จัดการฝ่ายผลิต
ผู้อำนวยการผลิต และบุคคลอื่นๆ ตลอดจนตรวจรายการแสดง และการแก้ปัญหาหน้างานเพื่อให้ผลงานออกมาตามที่ออกแบบไว้
????????? รูปแบบการทำงานของผู้ประกอบอาชีพนี้ อาจแบ่งออกเป็น
?1. การออกแบบท่าเต้นเพื่อศิลปะ เช่น การจัดตั้งโรงเรียนสอนบัลเล่ต์ และสอนการเต้นรำต่างๆ
?2. การออกแบบลีลาท่าเต้นเพื่อการบันเทิง เช่น การออกแบบลีลางานแสดงแสง สี เสียง การออกแบบท่าเต้นสำหรับศิลปินนักร้อง และการออกแบบท่าเต้นสำหรับละครเพลง
????????? การออกแบบลีลางานแสดงแสง สี เสียง (Light and Sound) หน้าที่ของการกำกับลีลา อาจครอบคลุมถึงการจัดท่าทางลีลาของการต่อสู้ การรบ และกำกับองค์ประกอบ (Composition) ในฉากต่างๆ ให้เป็นธรรมชาติ เช่น การแสดงประวัติศาสตร์ของไทยในสถานที่จริงในบริเวณมรดกโลก เช่น ละครเรื่องแม่น้ำของแผ่นดิน เป็นต้น
????????? การออกแบบท่าเต้น สำหรับ ?ศิลปินนักร้อง? ซึ่งเป็นรูปแบบธุรกิจการแสดง (Show Business) โดยการสร้างแนวคิดท่าเต้น ไม่ว่าจะเป็นเพลงป๊อป หรือว่าเพลงลูกทุ่ง ซึ่งเป็นงานที่ท้าทายความสามารถของผู้ประกอบอาชีพนี้
????????? การออกแบบท่าเต้นสำหรับละครเพลง ซึ่งเป็นงานค่อนข้างยาก เพราะอาจต้องทำงานไปพร้อมๆ กับการเขียนบทละครและบทเพลง ในการเตรียมการจัดทำละครประเภทนี้ อาจต้องเตรียมการทำงานเป็นปี และเวลาในการซ้อมท่าเต้นอาจใช้เวลาถึง 3 ? 6 เดือน เช่น ละครเพลงบัลลังก์เมฆ
?3. สร้างสรรค์ผลงานของตนเอง ด้วยออกแบบหรือประดิษฐ์ท่าเต้น หรือระบำเฉพาะ ซึ่งถือว่าเป็นการสร้างสรรค์ผลงานที่สูงสุดสำหรับผู้ประกอบอาชีพนี้ เป็นการสร้างสรรค์งานที่เป็นเอกเทศ ที่ไม่ต้องขึ้นอยู่กับผู้ใด และต้องใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมากพอสมควร

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ที่มีประสบการณ์อาจได้รับการว่าจ้างให้ทำงานประจำกับบริษัทค่ายเพลงต่างๆ เพื่อออกแบบท่าเต้นให้กับศิลปินนักร้อง
????????? ในการออกแบบท่าเต้นแต่ละเพลงนั้น จะได้รับค่าตอบแทนเป็นเพลงๆ ละตั้งแต่ 5,000 ? 20,000 บาท ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของผู้ว่าจ้าง
????????? ส่วนผู้กำกับลีลาให้กับภาพยนตร์ ละครเวทีขนาดใหญ่ การแสดงแสงสีเสียง นั้นขึ้นอยู่กับความพอใจและข้อตกลงของผู้ว่าจ้าง และผู้ประกอบอาชีพ เนื่องจากต้องใช้ระยะเวลาในการทำงานนานมากและเป็นงานหนัก อาจได้ค่าจ้างตอบแทนเป็นจำนวนเงินที่คุ้มค่ากับการออกแบบและเวลาประมาณหลายแสนบาทจนถึงกว่าล้านบาท เป็นต้น โดยอาจแบ่งจ่ายเป็นงวดตามแต่สัญญาที่ตกลงกันไว้
?
สภาพการทำงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ อาจทำงานในสตูดิโอ หรือห้องเต้นรำของสถานประกอบกิจการ ในห้องสตูดิโอเต้นรำ จะติดกระจกเพื่อดูการพัฒนาลีลาของท่าเต้นของตนเอง ผู้ร่วมเต้น ทำงานประกอบเสียงจังหวะเพลง และบรรยากาศที่เหมาะสม อาจทำการฝึกซ้อมผู้เต้นบนเวที หรือสถานที่แสดงจริง เช่น สนามกีฬาแห่งชาติ หรือโรงละครแห่งชาติ ฯลฯ ต้องกำกับท่าเต้น หรือ ซ้อมวันละ 3 ? 6 ชั่วโมง
?
คุณสมบัติผู้ประกอบอาชีพ
?1. เพศหญิง หรือเพศชาย
?2. มีความรัก สนใจในอาชีพ
?3. ได้รับประกาศนียบัตรจากสถาบันสอนการเต้นที่รับรองโดยกระทรวงศึกษา และสถาบันการเต้นที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศ และเป็นที่ยอมรับของวงการการเต้น มีประสบการณ์การแสดง ไม่ต่ำกว่า 5 ? 10 ปี
?4. มีระเบียบวินัย ตรงต่อเวลา
?5. เป็นผู้นำที่ดี สามารถเป็นแบบอย่างให้กับนักเรียน หรือ นักเต้นได้
?6. มีความยุติธรรม
?7. มีมนุษยสัมพันธ์ มีความสามารถในการประสานงานกับผู้เกี่ยวข้อง
?8. มีจินตนาการสูง ศึกษาและคิดสร้างสรรค์ท่าเต้นใหม่ ไม่ยึดรูปแบบเดิม
?9. มีความรู้ความเข้าใจทางด้านธุรกิจ และการจัดการทำงบประมาณ
?10. สุขภาพสมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจ
????????? ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? สามารถศึกษาและฝึกทักษะการเต้นได้ตั้งแต่ อายุประมาณ 4 ปีขึ้นไป จากโรงเรียนหรือสถาบันสอนการเต้นที่กระทรวงศึกษารับรองวิทยาฐานะ อาจเรียน ในวันเสาร์หรือวันอาทิตย์ หรืออาจเรียนสัปดาห์ละ 3 วันๆ ละ 3 ชั่วโมง ผู้จบการศึกษาทางด้านนี้ส่วนมากจะอายุประมาณ 15 ? 17 ปี
????????? โรงเรียนที่มีชื่อเสียงในการสอนเต้นรำ จะทำการทดสอบร่วมกับสถาบันสอนการเต้นรำที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศ เช่น Royal Academy of Dance, London, U.K .โดยจะแบ่งระดับการเรียนการสอนดังนี้
?1.? ระดับต้น (Primary level, grade 5)
?2.? ระดับสูง (Higher level, grade 6?7?8) เมื่อจบระดับนี้สามารถเรียนระดับอาชีวศึกษาขั้นสูง (Intermediate level)
?3.? โซโล ซีล (Solo Seal)
????????? หรืออาจเข้าศึกษาในสถาบันการศึกษา เช่น วิทยาลัยนาฏศิลป์ หรือมหาวิทยาลัยที่มีการเปิดสอนวิชาบัลเล่ต์ เป็นต้น

โอกาสในการมีงานทำ
????????? ปัจจุบัน ศิลปะการเต้นได้ขยายจากวงการบันเทิง ออกไปสู่กิจกรรมโฆษณาประชาสัมพันธ์ และการตลาด เพื่อสนับสนุนยอดการขายของสินค้า และการสร้างภาพลักษณ์ขององค์กรต่างๆ ดังนั้น ผู้ประกอบอาชีพนี้นอกจากจะเป็นที่ต้องการของค่ายเพลงแล้ว ยังเป็นที่ต้องการของวงการเอเย่นซีโฆษณา เจ้าของสถานประกอบกิจการ และบริษัท
????????? เนื่องจากวิชาชีพนี้ เป็นวิชาชีพเฉพาะที่มีการพัฒนามาจากอาชีพการเป็นนักเต้น (Dancer) เท่านั้น ดังนั้น
นักเต้นที่ศึกษาพื้นฐานการเต้น และทักษะวิชาชีพนี้อย่างถูกต้อง และสร้างสมประสบการณ์ จนมีความชำนาญและ
เชี่ยวชาญ มีความสามารถมองภาพรวมได้ดี มีแรงบันดาลใจจากดนตรี และมีความสามารถตามคุณสมบัติดังกล่าวมาแล้วก็จะได้รับการว่าจ้างอย่างต่อเนื่อง
????????? อนึ่ง การออกแบบท่าเต้นโดยผู้ออกแบบไม่มีพื้นฐานศึกษาการเต้นที่ถูกต้องนั้น อาจจะไม่สามารถประดิษฐ์
ท่าเต้นได้หลากหลาย และไม่สามารถพัฒนาท่าเต้นและวิชาชีพของตนให้ก้าวหน้าและประสบความสำเร็จได้ ดังนั้น
จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งที่นักเต้นหรือผู้ที่ต้องการประกอบอาชีพนี้ ควรศึกษาต่อในสถาบันสอนการเต้น หรือจากครู
ผู้อยู่ในสายอาชีพนี้เพื่อให้ได้รับความรู้ที่ถูกต้อง ในการออกแบบลีลาท่าเต้น ให้กับนักเต้น (Dancers) อย่างถูกวิธีและได้มาตรฐาน

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ จะได้รับความนับถือและการยกย่องจากผลงานการแสดงและการสอน หรือเป็นระดับอาวุโสของวงการซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีทั้งในประเทศและต่างประเทศ และอาจคงอาชีพไว้ โดยการเป็นครู หรือเจ้าของโรงเรียนหรือสถาบันสอนการเต้นรำ หรือได้รับความไว้วางใจในงานแสดงที่สำคัญๆ ระดับประเทศในการกำกับลีลา หรือประดิษฐ์ท่าเต้น ในงานแสดงต่างๆ เพื่อต้อนรับอาคันตุกะจากต่างประเทศ

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? ครู ? อาจารย์ ผู้ประกอบการโรงเรียนสอนการเต้น ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้กำกับการแสดงละครเวที ผู้กำกับละครโทรทัศน์ ผู้กำกับภาพยนตร์ ผู้ออกแบบแฟชั่น เป็นต้น

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
โรงเรียนนาฏศิลป์สากลวราพร กาญจนา โทร. 0 2252 8704, 0 2652 1620
โรงเรียนอารีย์นาฏยศิลป์ โทร. 0 2714 0812?3
โรงเรียนบัลเล่ต์พรพิมล?สบหทัย โทร. 0 2721 8896
บางกอก ดานซ์ (Bangkok Dance) โทร. 0 2655 6880?1, http://www.bangkokdance.co.th
วิทยาลัยนาฏศิลป์ โทร. 0 2224 1408, 0 2225 0197
คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย www.chula.ac.th