นิยามอาชีพ
????????? ตรวจร่างกายมนุษย์หรือวัตถุจากร่างกาย หรือพยานอื่นๆ ที่เกี่ยวกับทางการแพทย์เพื่อค้นหาและชันสูตรเหตุของความผิดปกติของร่างกาย : พิจารณารายงานของแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญอื่นๆ เกี่ยวกับคดีที่ได้รับมอบหมาย อาจทำการตรวจศพ ทั้งนี้เพื่อปฏิบัติตามกฏหมายและเพื่อประโยชน์แห่งการพิจารณาคดีของตำรวจหรือศาล

?
ลักษณะของงานที่ทำ
?ผู้ประกอบอาชีพนี้ มีหน้าที่หลักที่พึงปฏิบัติดังนี้
?1. ชันสูตรพลิกศพคดีทั้งในและนอกโรงพยาบาลในเขตที่รับผิดชอบโดยใช้หลักวิชานิติเวชศาสตร์
?2. ตรวจศพทางวิชาการ สอนนักศึกษาแพทย์ศาสตร์ และพนักงานสอบสวน
?3. ตรวจชันสูตรบาดแผลผู้ป่วยคดีต่างๆ เช่น อุบัติเหตุจราจร บาดแผลจากการถูกทำร้ายร่างกาย เพื่อค้นคว้าหาพยานหลักฐานทางการแพทย์เกี่ยวกับนิติเวชศาสตร์
?4. ทำงานในห้องปฏิบัติการ ตรวจวัตถุพยานทางพิษวิทยา ตรวจหาดีเอ็นเอ (DNA) ที่ส่งมาจากคดี
?5. ออกใบรับรองการชันสูตรบาดแผลในคดีต่างๆ และใบชันสูตรพลิกศพ
?6. ออกใบรับรองแพทย์เพื่อเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากเงินทุนประกันชีวิต
?7. เป็นพยานศาล (อาญาและแพ่ง)
?
สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ หากรับราชการในมหาวิทยาลัยคณะแพทย์ศาสตร์ สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย จะได้รับอัตราค่าจ้างเดือนละ 8,190 บาท เงินช่วยเหลือแพทย์เพิ่มอีก 6,000 บาท และเมื่อตรวจศพคดีจะได้รับเงินเพิ่มเป็นรายๆ ละ 1,200 บาท ผู้ประกอบอาชีพในภาคราชการสามารถลาศึกษาต่อได้ โดยยังได้รับเงินเดือนประจำ และเมื่อจบการศึกษาแล้วจะได้รับการปรับเลื่อนเงินเดือนและตำแหน่งตามวุฒิการศึกษา
????????? ในกรณีรับราชการในสถาบันนิติเวชวิทยา สังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ จะได้รับตำแหน่งยศเป็นนายร้อยตำรวจโท
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ทำงานสัปดาห์ละ 5 วัน เริ่มตั้งแต่เวลา 08.00 ? 16.30 น. และต้องมีการผลัดเปลี่ยนเวรประจำเพื่อปฏิบัติงานนอกเวลาทำการปกติเดือนละ 1 วัน และในวันหยุดเสาร์ ? อาทิตย์ อีกเดือนละ 1 ครั้ง อาจต้องทำงานล่วงเวลาเพื่อให้งานที่รับมอบหมายแล้วเสร็จ โดยไม่มีเบี้ยเลี้ยง ในกรณีปฏิบัติงานในสถาบันนิติเวชศาสตร์ จะผ่าศพ ตรวจพิสูจน์ศพในวันที่กำหนด และมีการอยู่เวร 24 ชั่วโมง เพื่อออกไปชันสูตรพลิกศพเพื่อหาสาเหตุการตายเมื่อมีการร้องขอจากร้อยเวรพนักงานสอบสวนของท้องที่ที่เกิดเหตุ

สภาพการทำงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพในมหาวิทยาลัย และสถาบันนิติเวชวิทยา จะมีมาตรฐานการปฏิบัติงานที่น่าเชื่อถือได้เป็นบรรทัดฐานเท่าเทียมกัน โดยจะปฏิบัติงานตรวจผู้ป่วยคดีในห้องตรวจปกติ ทำการชันสูตรพลิกศพ ผ่าศพในห้องผ่าศพ และชันสูตรทางด้านพิษวิทยา พิสูจน์ดีเอ็นเอ (DNA) และทำการตรวจวัตถุพยานในห้องปฏิบัติการ ในการชันสูตรพลิกศพจะต้องสวมหรือเปลี่ยนชุด เป็นเสื้อคลุมแขนยาว สวมหมวก หน้ากาก ถุงมือ เปลี่ยนรองเท้าหรือสวมพลาสติกหุ้มรองเท้า อุปกรณ์ที่ใช้ในการผ่าตัดในกรณีนี้ไม่ต้องทำการฆ่าเชื้อ และต้องทำงานที่ได้รับมอบหมายให้แล้วเสร็จ
????????? การปฏิบัติงานในอาชีพนี้มีความเสี่ยงที่ควรป้องกันคือ การได้รับการติดเชื้อจากการปฏิบัติงานชันสูตร ผลจากการตรวจชันสูตรอาจทำให้เกิดความเสี่ยงอันตรายและได้รับการขู่ทำร้าย เนื่องจากความขัดแย้งของคู่กรณีระหว่างโจทก์ และจำเลย

คุณสมบัติผู้ประกอบอาชีพ
?1. เพศหญิง หรือเพศชาย
?2. วุฒิการศึกษาสำเร็จแพทย์ศาสตร์บัณฑิต สาขานิติเวชศาสตร์ ภาควิชาพยาธิวิทยา ได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพ หรือได้รับฝึกอบรมและสอบผ่านคุณสมบัติผู้เชี่ยวชาญด้านนิติเวชศาสตร์ ได้รับรองจากแพทย์สภา
?3. มีความอดทน จิตใจหนักแน่นมั่นคงเข้มแข็ง สามารถปฏิบัติงานท่ามกลางแรงกดดันได้
?4. มีความเสียสละ
?5. มีจรรยาบรรณทางการแพทย์และซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ

ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สายวิทยาศาสตร์ หรือเทียบเท่า และผ่านการสอบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อในคณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นต้น
????????? หรือสถาบันนิติเวชวิทยา สังกัดสำนักงานแพทย์ ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สอน อบรม ให้ความรู้ทางนิติเวชวิทยาแก่นักเรียนหลักสูตรต่างๆ ในสายการแพทย์ของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ โรงเรียนสืบสวน)
????????? ขณะศึกษาอยู่ในช่วงปีสุดท้ายจะต้องศึกษาต่อในคณะนิติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยต่างๆ ที่เปิดสอนนอกเวลาราชการ เช่น มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมมาธิราช มหาวิทยาลัยรามคำแหง

โอกาสในการมีงานทำ
????????? ผู้สำเร็จการศึกษาทางด้านนี้ยังเป็นที่ต้องการของโรงพยาบาลต่างๆทั่วประเทศ เนื่องจากมีข้อกำหนดให้ต้องมีแพทย์นิติเวชวิทยา 1 คน ประจำโรงพยาบาลทุกจังหวัด นอกจากนั้นผู้ประกอบอาชีพนี้ ยังสามารถเปิดคลินิกรักษาคนไข้ส่วนตัว หรือปฏิบัติงานเป็นแพทย์ประจำโรงพยาบาลเอกชนได้อีกด้วย

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้ประกอบอาชีพในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัยจะได้รับการเลื่อนตำแหน่งตามผลงานทางวิชาการ และหากศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกสาขาวิชาเฉพาะ เช่น พิษวิทยา หรือผู้เชี่ยวชาญทางด้านการตรวจพิสูจน์ดีเอ็นเอ (DNA) มีโอกาสได้รับเลื่อนตำแหน่งสูงสุดเป็นหัวหน้าหน่วยนิติเวชและหน่วยตรวจศพ
????????? สำหรับ สถาบันนิติเวชวิทยา สังกัดสำนักงานแพทย์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อาจได้รับการเลื่อนตำแหน่งตามความสามารถ และระดับการศึกษาเช่นกัน รวมทั้งการปรับเลื่อนยศตำแหน่งจนถึงระดับหัวหน้าหน่วยงานที่เรียกว่า ผู้บังคับการสถาบันนิติเวชวิทยา

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? แพทย์เวชปฏิบัติ นักวิทยาศาสตร์ นักนิติวิทยาศาสตร์ (Forensic Scientist) อัยการ

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
ภาควิชาพยาธิวิทยา โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล www.mahidol.ac.th/ra/thaisite/divition
สถาบันนิติเวชวิทยา www.police.go.th/nitiwet
สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม Central Institute of Forensic Science Thailand www.cifs.moj.go.th/maincisf/duty
ทบวงมหาวิทยาลัย http://www.inter.mua.go.th, http://www.mua.go.th