นิยามอาชีพ
????????? เขียนแผนที่ แผนภาพ รูปแสดงเส้นรอบนอก รูปด้านตัดจากภาพสเก็ตซ์หรือจากการบันทึกข้อมูลการสำรวจต่างๆ : เขียนแบบรายละเอียดและรูปแบบทางด้านเทคนิคเพื่อกำหนดตำแหน่งที่แน่นอนของลักษณะและเขตแดนของพื้นแผ่นดิน ทะเล พื้นที่ใต้ดิน แหล่งแร่ ท้องฟ้า และสถานที่ตั้งที่สำคัญต่างๆ กำหนดสัดส่วนที่ใช้ในการทำแผนที่แต่ละประเภท

?
ลักษณะของงานที่ทำ
????????? ในประเทศไทย แผนที่ภูมิประเทศ จัดทำโดยกรมแผนที่ทหาร สังกัดกระทรวงกลาโหม ดังนั้นผู้ประกอบอาชีพนี้ จะทำงานร่วมกับนักบิน วิศวกรสำรวจ และเจ้าหน้าที่แผนที่หรือช่างสำรวจ ซึ่งมีขั้นตอนการทำงานดังนี้
?1. บินถ่ายภาพทางอากาศ อ่านภาพถ่ายสามมิติ และวิเคราะห์
?2. จำแนกรายละเอียด หานามศัพท์ หาชื่อสถานที่ต่างๆ ที่ปรากฏในภาพถ่าย
?3. เขียนถ่ายทอดรายละเอียด และนำมาต่อกันให้เป็นรูปแผนที่ 1 ฉบับ
?4. สำรวจหาค่าจุดพิกัดรูปถ่าย
?5. ประกอบระวาง ขนาดมาตราส่วน
?6. จัดพิมพ์แผนที่
?7. สนับสนุน ประสานงาน และบริการแผนที่ ให้กับหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน
?8. ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง เช่น จัดเตรียมแก้ไขภาพกราฟฟิก ดิจิตอล และรูปภาพ ตลอดทั้งควบคุมผู้ปฏิบัติงานทำแผนที่และนักสำรวจอื่นๆ
?9. ประสานงานติดต่อกับ องค์กรระหว่างประเทศ เช่น International Society for Photogrammetry and Remote Sensing (ISPRS?UN)ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อติดตามความก้าวหน้าทางด้านการทำแผนที่ต่างๆ
????????? ในการสำรวจทำแผนที่แต่ละครั้งจะมีการสำรวจให้เป็นปัจจุบันทุก 5 ถึง 8 ปี ซึ่งขึ้นอยู่กับนโยบายขององค์กรและงบประมาณ ในบางกรณีผู้ประกอบอาชีพนี้ในภาคเอกชน ก็สามารถจัดทำแผนที่ที่ทางกรมแผนที่ทหารไม่ได้จัดทำขึ้น แต่ต้องได้รับการยินยอมจากกรมแผนที่ทหาร เช่น แผนที่ในการออกแบบก่อสร้าง เขื่อน ถนน ทางรถไฟ คลองและระบบระบายน้ำ แผนที่แสดงคุณค่า เช่น แผนที่ทางธรณีวิทยา แผนที่ทางสถิติที่แสดงปริมาณน้ำฝน ความหนาแน่นของประชากร เป็นต้น

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ที่ปฏิบัติงานกับกรมแผนที่ทหาร ต้องสำเร็จวุฒิการศึกษาวิศวกรรมบัณฑิตสาขาวิศวกรรมสำรวจ (แผนที่) จากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าและจะต้องปฏิบัติงาน ณ กรมแผนที่ทหาร ตามกฎระเบียบที่กำหนดไว้ โดยจะได้รับการบรรจุตำแหน่งยศนายร้อยตรี และได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนๆ ละ 7,260 บาท พร้อมทั้งสวัสดิการ ค่ารักษาพยาบาล และค่าเบี้ยเลี้ยงต่างๆ ตามระเบียบข้าราชการ โดยต้องปฏิบัติงานเป็นระยะเวลา 5 ปี จึงจะสามารถเปลี่ยนอาชีพหรือลาออกไปประกอบธุรกิจอื่นๆ ได้
????????? สำหรับผู้ที่สนใจประกอบอาชีพ เจ้าหน้าที่แผนที่ (หรือช่างสำรวจ) เมื่อจบจากโรงเรียนแผนที่ทหาร นักเรียนนายสิบ จะได้รับยศเป็นสิบเอก หรือจ่าสิบเอก ได้รับเงินเดือนๆ ละ 5,260 บาท พร้อมทั้งสวัสดิการ ค่ารักษาพยาบาล และค่าเบี้ยเลี้ยงต่างๆ ตามระเบียบข้าราชการ
????????? เวลาปฏิบัติงาน ในสำนักงาน ตั้งแต่ 08.30 ? 16.30 น. และการออกสำรวจพื้นที่ภาคสนามนั้นสามารถยืดหยุ่นเวลาได้ขึ้นอยู่กับข้อจำกัดของสภาพเงื่อนไขอากาศขณะทำการบิน ซึ่งการถ่ายภาพส่วนมากจะเริ่มทำการสำรวจในช่วงเช้า และช่วงบ่ายถึงเย็น
????????? ในภาคเอกชน สำหรับผู้ที่เริ่มเข้าทำงาน อาจได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือนๆ ละประมาณ 12,000 ? 20,000 บาท พร้อมทั้งสวัสดิการต่างๆ ค่ารักษาพยาบาล เบี้ยเลี้ยงและอื่นๆ ตามเงื่อนไขข้อตกลงกับผู้ว่าจ้าง หรือเจ้าของสถานประกอบกิจการ

สภาพการทำงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้จะปฏิบัติงานทั้งในสำนักงาน ห้องปฏิบัติการ และออกสำรวจพื้นที่ภาคสนามตามที่ได้รับมอบหมาย ซึ่งอาจใช้เวลาในการสำรวจปีละประมาณ 5 ? 6 เดือน ต้องประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบในพื้นที่ รวมทั้งประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณพื้นที่ที่สำรวจ แต่เนื่องจากการสำรวจข้อมูลเพื่อจัดทำแผนที่ ไม่มีใครสามารถรู้ได้ในทันทีว่าแผนที่ที่จัดทำขึ้นนั้นถูกต้องหรือไม่ ดังนั้นผู้ประกอบอาชีพนี้จะต้องเป็นคนซื่อสัตย์ ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ โดยจัดเก็บบันทึกงานภาคสนามให้มีข้อมูลใกล้เคียงความเป็นจริงมากที่สุด
????????? ในการสำรวจพื้นที่ จะต้องนำอุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานไปด้วย ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการสำรวจแต่ละครั้ง เช่น กล้องวัดมุม (Theodolite) แถบวัดระยะ โซ่วัดระยะ เครื่องวัดระยะอิเล็กทรอนิกส์ เข็มทิศกล่อง โต๊ะแผนที่ อุปกรณ์หมายแนวดิ่ง สายดิ่ง หลอดระดับ กระดาษเขียนแบบ กระดานเขียนแบบ บรรทัดเล็ง ที่หมายเล็ง เป็นต้น
????????? พื้นที่ในการออกสำรวจทำแผนที่นั้น อาจต้องเข้าไปปฏิบัติงานอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัย เช่นอาจเป็นบริเวณตะเข็บชายแดน หรือป่าทึบ ดังนั้น ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรต้องมีความพร้อมอยู่เสมอทั้งในด้านของข้อมูลข่าวสารต่างๆ เช่น สถานการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นบริเวณชายแดน สภาพอากาศ และฤดูกาล ก่อนออกสำรวจ รวมถึงเรื่องสุขภาพของร่างกาย

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
?1. เพศชาย
?2.? มีความสนใจในอาชีพ
?3. วุฒิการศึกษาวิศวกรรมศาสตร์บัณฑิต จากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมสำรวจ หรือสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง
?4. มีความซื่อสัตย์ในวิชาชีพ
?5. มีมนุษยสัมพันธ์ดี
?6. มีสุขภาพร่างการแข็งแรง
?7. มีความอดทน ช่างสังเกต และมีมโนภาพ

ผู้ที่สนใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้
????????? ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น หรือเทียบเท่า ต้องสอบคัดเลือกเข้าศึกษาในโรงเรียนเตรียมทหาร และศึกษาต่อในโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โดยเลือกเรียนเหล่าแผนที่ในชั้นการศึกษาปีที่ 2 เมื่อจบการศึกษาแล้วจะได้รับวุฒิการศึกษาวิศวกรรมศาสตร์บัณฑิต สาขาวิศวกรรมสำรวจ จึงจะเข้าปฏิบัติงานในกรมแผนที่ทหารได้ ส่วนสถาบันอุดมศึกษาที่เปิดสอนภาควิชาวิศวกรรมสำรวจ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คือ มหาวิทยาลัยบูรพา และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
????????? ผู้ที่สนใจในตำแหน่ง เจ้าหน้าที่แผนที่ เมื่อจบมัธยมศึกษาตอนปลาย สายวิทย์?คณิต โดยมีผลคะแนนเรียนเฉลี่ย 2.00 ขึ้นไป สามารถสอบคัดเลือกเข้าบรรจุ เป็นนักเรียนนายสิบของโรงเรียนแผนที่ กรมแผนที่ทหาร เมื่อสำเร็จการศึกษาจะได้รับประกาศนียบัตรประโยควิชาชีพชั้นสูง สาขาช่างสำรวจ และได้รับการบรรจุตำแหน่งเป็นสิบเอก หรือจ่าสิบเอก

โอกาสในการมีงานทำ
????????? เนื่องจากอาชีพนี้เป็นวิชาชีพเฉพาะ ดังนั้น การผลิตบุคลากรของสถาบันการศึกษาโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า สาขาวิชาวิศวกรรมสำรวจ จึงมีจำนวนเพียงพอกับความต้องการตามอัตราตำแหน่งของกรมแผนที่ทหารบก
????????? ส่วนผู้มีวุฒิการศึกษาวิศวกรรมบัณฑิต สาขาวิศวกรรมสำรวจ จากสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ อาจสอบคัดเลือกเข้าทำงานในหน่วยงานของรัฐ ที่มีหน่วยงานหรือสำนักสำรวจและทำแผนที่ เช่น กรมผังเมือง กรุงเทพมหานคร กรมพัฒนาที่ดิน กรมป่าไม้ เป็นต้น
????????? ในภาคเอกชน การจ้างงานวิศวกรสำรวจ ขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐบาลและเศรษฐกิจของโลก เช่น การให้สัมปทานการ กับบริษัทเอกชน ในการขุดเจาะหาน้ำมัน เหมืองแร่ และการก่อสร้างสาธารณูปโภค เช่น สนามบิน เขื่อน ถนน เป็นต้น
?
โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ ในกรมแผนที่ทหาร ที่เป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตร ควรศึกษาต่อในระดับปริญญาโท หรือปริญญาเอก ที่เกี่ยวข้องกับงานในวิชาชีพ ผู้ที่มีความสามารถจะได้รับการเลื่อนยศ และอาจได้รับการเลื่อนตำแหน่งเพื่อดูแลรับผิดชอบบริหารส่วนงานต่างๆ ตามความเชี่ยวชาญ เช่น ยศพันเอกพิเศษ เป็นผู้อำนวยการกองการศึกษา หรือผู้อำนวยการกองบินถ่ายภาพ หรือผู้อำนวยการกองทำแผนที่ หรือผู้อำนวยการกองภูมิศาสตร์ หรือผู้อำนวยการกองพิมพ์ หรือผู้อำนวยการกองเขตแดนระหว่างประเทศ หรือผู้อำนวยการกองยีออเดซี่และยีออฟิสิกส์ และผู้อำนวยการกองคลัง เป็นต้น
????????? ในส่วนตำแหน่ง เจ้าหน้าที่แผนที่ จะได้รับเลื่อนยศและตำแหน่งตามความสามารถเช่นกัน ควรศึกษาต่อในระดับปริญญาตรี หรือปริญญาโท ตำแหน่งสูงสุดในสายงานนี้จะได้รับยศพันเอกหรือสูงกว่านั้น
????????? อนึ่งผู้ประกอบอาชีพนี้ในหน่วยงานราชการ เมื่อทำงานครบกำหนดตามเกณฑ์ข้อบังคับของหน่วยงานแล้วสามารถขอโอนย้ายหรือลาออกไปทำงานในส่วนราชการที่มีความต้องการวิศวกรสำรวจ เช่น กรมผังเมือง สำนักสำรวจของกรุงเทพมหานคร หรือทำงานกับบริษัทเอกชนที่ต้องใช้วิศวกรสำรวจ และนักสำรวจเพื่อทำแผนที่ประยุกต์ใช้ในการวางแผนงานปฏิบัติงาน ในอุตสาหกรรมต่างๆ ดังที่กล่าวมาแล้ว

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
????????? วิศวกรสำรวจ นักธุรกิจ ผู้เชี่ยวชาญที่ปรึกษาบริษัทต่างๆ ที่มีงานจัดทำแผนที่เพื่อใช้ประโยชน์ในวัตถุประสงค์ต่างๆ นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญแผนที่โบราณ นักสะสมแผนที่โบราณ เป็นต้น

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
กรมแผนที่ทหาร กระทรวงกลาโหม ถนนกัลยา ณ ไมตรี โทร. 0 2282 2911 http:// www.geocities.com
ศูนย์ข้อมูลกรมแผนที่ทหาร โทร. 0 2223 8213
โรงเรียนแผนที่ทหาร ถนนราชดำเนินนอก
โรงเรียนเตรียมทหาร http://web.schq.mi.th
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เขาชะโงก จังหวัดนครนายก http://www.crma.ac.th
สาขาวิชาแผนที่และเทคโนโลยีภูมิศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา www.buu.ac.th
ภาควิชาวิศวกรรมสำรวจ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย www.chula.ac.th
ทบวงมหาวิทยาลัย www.inter.mua.go.th