นิยามอาชีพ
????????? ปรับแต่ง ซ่อม หรือให้บริการซ่อมรถโดยสาร? รถสินค้า? รถบรรทุก? และ?? ยานยนต์อื่น ๆ ; ตรวจสอบวิเคราะห์หาสาเหตุที่ขัดข้อง ชำรุดเสียหายของอุปกรณ์และชิ้นส่วนหรือระบบต่าง ๆ ของยานยนต์ ; ถอด แยกชิ้นส่วนต่าง ๆ ออก เช่น ระบบจุดระเบิด เครื่องกำเนิดไฟฟ้า (ไดนะโม)? กระปุกเฟือง พวงมาลัย กระปุกเกียร์และห้ามล้อ ทำการซ่อมหรือเปลี่ยนใหม่ ตรวจวัด ตรวจสอบและปรับตั้งอุณหภูมิ ความดัน? ความเร็วรอบ และลักษณะการทำงานของระบบต่าง ๆ ให้เป็นไปตามสภาพปกติ โดยใช้เครื่องมือกล เครื่องมือวัด เครื่องมือพิเศษในการซ่อม ทดสอบเครื่องยนต์และอุปกรณ์ภายหลังการซ่อมจนอยู่ในสภาพสมบูรณ์และสามารถนำไปใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ให้บริการอื่น ๆ เช่น เปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ไล่ลมเบรก การตั้งศูนย์ล้อ? ตลอดจนบำรุงรักษายานยนต์ให้มีสภาพการทำงานเป็นปกติและอายุการใช้งานนาน

?
ลักษณะของงานที่ทำ
????????? ทำหน้าที่ซ่อม หรือฟิตเครื่องยนต์ โดยสอบถามอาการจากลูกค้า แล้วตรวจสอบ วิเคราะห์อาการข้อขัดข้อง โดยอาศัยประสบการณ์ หรือใช้เครื่องมืออุปกรณ์ในการตรวจสอบ กำหนดขั้นตอนการซ่อม ศึกษาคู่มือการซ่อม ยกรถด้วยแม่แรงหรือไฮดรอลิก ถอดชิ้นส่วนออกมาซ่อมเช่น? เครื่องยนต์?? ระบบรองรับน้ำหนัก ระบบส่งถ่ายกำลัง ระบบไฟฟ้า รื้อชิ้นส่วนออกมาซ่อมหรือเปลี่ยนอะไหล่? เช่น? ลูกสูบก้านสูบ เกียร์ วาล์ว ลูกปืน คาบูเรเตอร์? เยนเนอเรเตอร์ พัดลม เบรก โช๊คอัพ ตั้งศูนย์ล้อแก้ไข?? ข้อขัดข้อง? วงจรไฟฟ้า? หรืองานบริการรถยนต์ เช่น เปลี่ยนหัวเทียน ทองขาว? เติมน้ำกลั่น เติมน้ำมันเครื่อง น้ำมันเกียร์ บริการไส้กรองอากาศ การลองเครื่องยนต์ อาจต้องใช้เครื่องกลึง เครื่องเจียร์ เครื่องเจาะ เครื่องซ่อม เครื่องเชื่อม และบัดกรี ฯลฯ ซ่อม? หรือให้บริการ? และซ่อมรถโดยสาร รถสินค้า รถบรรทุก และยานยนต์อื่นๆ ตรวจยานพาหนะที่เสีย? เพื่อให้ทราบถึงลักษณะและสิ่งที่เสีย ถอดชิ้นส่วนต่างๆ ออก เช่น ระบบจุดระเบิด? เครื่องกำเนิดไฟฟ้า (ไดนาโม)? กระปุกเฟือง? พวงมาลัย? กระปุกเกียร์? และห้ามล้อ เปลี่ยนส่วนที่เสียบวาล์ว? เปลี่ยนผ้าเบรก เปลี่ยนบูชและส่วนประกอบ
????????? พวงมาลัย ทำงานอื่นๆ? ที่เกี่ยวกับการซ่อม?? เปลี่ยนน้ำมันเครื่องยนต์? และระบบส่งถ่ายกำลัง? หล่อลื่นตามข้อต่อต่างๆ ขันชิ้นส่วนที่หลวมให้แน่น รับและทำงานอื่นๆ? ที่เกี่ยวกับการทำให้ยานพาหนะคงอยู่ในสภาพที่ดีอาจเชื่อมประสานและบัดกรี ให้คำ? แนะนำเบื้องต้น แก่ลูกค้าที่มาใช้บริการ ในการดูแลรักษารถยนต์ให้อยู่ในสภาพดี อาจชำนาญการซ่อมยานพาหนะที่ใช้ดีเซลหรือเบนซิน

สภาพการจ้างงาน
????????? ผู้ประกอบอาชีพนี้ได้รับค่าตอบแทนการทำงานเป็นเงินเดือนที่แตกต่างกันไปตามความรู้ความชำนาญ? และสถานประกอบกิจการ ในอัตราเงินเดือนขั้นต่ำ? ดังนี้
?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? เงินเดือน
?????? วุฒิการศึกษา?????????????????????????????????????????????? ราชการ???????????????????????? เอกชน
วุฒิบัตรพัฒนาฝีมือแรงงาน?????????????????????????????? 4,000 – 4,500?????????????????? 6,000
ประกาศนียบัตรวิชาชีพ??????????????????????????????????????? 5,260????????????????????? 6,000 -6,500
ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง??????????????????????????????? 6,490????????????????????? 6,500 – 7,500???????
??
????????? อัตราเงินเดือนของผู้ประกอบอาชีพนี้ในภาคเอกชนขึ้นอยู่กับประสบการณ์?? ความสามารถ? และความชำนาญงาน นอกจากค่าตอบแทนในรูปเงินเดือนแล้ว??? อาจได้รับค่าตอบแทนในรูปอื่น เช่น? ค่ารักษาพยาบาล เงินสะสม เงินช่วยเหลือสวัสดิการในรูปแบบต่างๆ เงินโบนัส ค่าล่วงเวลา เป็นต้น? ทำงานสัปดาห์ละ 48 ชั่วโมง อาจจะต้องมาทำงานวันเสาร์ อาทิตย์ หรือ??? วันหยุด อาจจะต้องทำงานล่วงเวลา? ในกรณีที่ต้องการให้งานซ่อมเสร็จให้ทันต่อการใช้งาน

สภาพการทำงาน
????????? เป็นงานหนักที่ท้าทายกับเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าไปอย่างไม่หยุดยั้ง? มักมี??? ลูกค้าประจำ ต้องการความสามารถในการวิเคราะห์ปัญหามีความละเอียดรอบคอบ?
เปื้อน สกปรก? ร้อน บางครั้งต้องทำงานใต้ท้องรถยนต์? ใช้มือทำงานมาก อาจต้องทำงานล่วงเวลา? ค่าแรงตามระดับฝีมือ คิดตามชิ้นงานหรือระยะเวลาเสร็จ? อู่ขนาดเล็กและขนาดกลางนายจ้างอาจจัดอาหาร? และที่พักให้ ส่วนอู่มาตรฐานจะแยกงานกันทำตามส่วนของรถยนต์ที่จะซ่อม

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
1. มีร่างกายแข็งแรง? สมบูรณ์? สามารถทำงานกลางแจ้งและงานหนักได้ และมีใจรักด้านเครื่องยนต์กลไก
2. สำเร็จการศึกษาขั้นต่ำตามกฎระเบียบการศึกษาภาคบังคับ มีพื้นความรู้หรือประสบการณ์เกี่ยวกับงานซ่อมเครื่องยนต์หรืองานบำรุงรักษารถยนต์? หรือ ผ่านการ อบรมจากสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานหรือ สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตร?? วิชาชีพ (ปวช.) ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม? สาขาวิชาช่างยนต์ หรือสำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม สาขาวิชาช่างยนต์??
3. มีความอดทน ละเอียดรอบคอบ
4. ช่างสังเกต จดจำ รู้จักวิเคราะห์? และแก้ไขปัญหา
5. มีความรับผิดชอบ? และตระหนักถึงความปลอดภัยและการป้องกันอุบัติภัย

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังต่อไปนี้ : สำหรับผู้เข้าสู่ตลาดแรงงานใหม่ที่มีอายุตั้งแต่ 15 – 25 ปี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น? หรือเทียบเท่าขึ้นไป? ร่างกายแข็งแรง และมีใจรักด้านเครื่องยนต์กลไกเข้ารับการฝึกในสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน(สพร.) หรือศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัด (ศพจ.)?? 10 เดือน และในสถานประกอบการอีก? 2? เดือน? รวมระยะเวลาฝึกทั้งหมด 12 เดือน? จะได้รับวุฒิบัตรพัฒนาฝีมือแรงงาน (วพร.) แนวการฝึกเน้นภาคปฏิบัติ 80% ความรู้ความสามารถที่ผู้รับการฝึกจะได้รับ คือ การฝึกฝีมือเบื้องต้นการซ่อมเครื่องยนต์? ทั้งระบบแก๊สโซลีนและดีเซล งานไฟฟ้ารถยนต์? และระบบอิเล็กทรอนิกส์งานส่งกำลังรถยนต์งานระบบรองรับน้ำหนัก รวมทั้งการบำรุงรักษารถยนต์ ตลอดจนการขับรถยนต์อย่างปลอดภัย
????????? ในระดับช่างฝีมือต้องสำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ? (ปวช.) ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม? สาขาวิชาช่างยนต์? จากสถานศึกษาสังกัด? กรมอาชีวศึกษาหรือสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
????????? ระดับช่างเทคนิค? ต้องสำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง?? (ปวส.)? ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม? สาขาวิชาช่างยนต์? จากสถานศึกษา???? สังกัดกรมอาชีวศึกษา? หรือสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลหรือวิทยาลัยเทคโนโลยี?? อุตสาหกรรม? สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

โอกาสในการมีงานทำ
????????? ปัจจุบัน รถยนต์เป็นสิ่งจำเป็นต่อชีวิตประจำวัน และเมื่อรถยนต์มีปัญหา???? ผู้ใช้มักจะให้ช่างฟิตหรือช่างซ่อมรถยนต์ดูแลซ่อมแซมให้ ดังนั้น? ความต้องการช่างฟิตในตลาดแรงงานยังมีอยู่ในระดับสูง? ช่างฟิตจึงมีโอกาสเข้าทำงานได้ทั้งในภาครัฐในศูนย์ซ่อมของหน่วยงานราชการ? และรัฐวิสาหกิจ? เช่น? กรมการขนส่งทางบก?
กรมเจ้าท่า การรถไฟแห่งประเทศไทย? หรือในภาคเอกชน เช่น ศูนย์บริการรถยนต์ บริษัทจำหน่ายรถยนต์ โรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ? หรือประกอบอาชีพอิสระ เช่น???? รับติดตั้งซ่อมแซม ระบบเครื่องยนต์ เปิดอู่รับบริการซ่อมรถยนต์ เป็นต้น
?
โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
????????? ผู้มีพื้นฐานความรู้ในอาชีพนี้? สามารถฝึกเพิ่มเติมฝีมือในหลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือใน สพร. หรือการจัดฝึกอบรม? โดยบริษัทผู้แทนจำหน่ายรถยนต์ และมีโอกาสเทียบโอนเพื่อศึกษาต่อในโรงเรียนอาชีวศึกษา? หรือวิทยาลัยจนถึงระดับปริญญาตรี? สำหรับ ผู้ที่ทำงานแล้วสามารถหาความรู้และทักษะเพิ่มเติมจากการฝึกยกระดับฝีมือ? อาจเป็นการฝึกภาคค่ำ หรือตามคำขอของสถานประกอบการ ระยะเวลาฝึก 50 – 70?? ชั่วโมง มีหลักสูตรต่างๆ ให้เลือก เช่น ช่างซ่อมเครื่องยนต์เบนซิน/ดีเซล? การปรับแต่งเครื่องยนต์ การเดินสายไฟฟ้าในรถยนต์ การซ่อมระบบส่งถ่ายกำลังรถยนต์ เป็นต้น หรืออาจเข้าทดสอบฝีมือช่างในสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานซึ่งให้บริการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน สาขาช่างซ่อมรถยนต์ ช่างไฟฟ้าในรถยนต์ ช่างซ่อมเครื่องยนต์ เบนซินแต่ละมาตรฐานแบ่งออกเป็น 3 ระดับชั้น การทดสอบจะเริ่มจากชั้น 1 – 3 ตามลำดับ หรือผู้ที่ต้องการจะประกอบอาชีพอิสระ จะต้องมีประสบการณ์ ทุน และการจัดการที่ดี เนื่องจากต้องใช้ทุนในการดำเนินกิจการสูง
????????? ผู้สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)? สามารถเข้าศึกษาต่อเพื่อเพิ่มวิทยฐานะให้สูงขึ้นเพื่อประโยชน์ในการประกอบอาชีพดังนี้
ศึกษาต่อระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หลักสูตร 2 ปี ประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม สาขาวิชาช่างยนต์? ในสถานศึกษาสังกัดกรมอาชีวศึกษา? หรือสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล? หรือวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม? สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
????????? ระดับปริญญาตรีหลักสูตร 4 ปีสาขาวิชาวิศวกรรมเครื่องกลในคณะวิศวกรรมศาสตร์? สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล หรือสาขาวิชาวิศวกรรมเครื่องกล? สาขาวิชาวิศวกรรมอุตสาหการในสถานศึกษาสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น? มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เป็นต้น หรือ? ผู้สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง? (ปวส.) สามารถเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีต่อเนื่อง? 3 – 3ปีครึ่ง? สาขาวิชาวิศวกรรมเครื่องกลในคณะวิศวกรรมศาสตร์ หรือสถานศึกษาสังกัดสถาบัน???????? เทคโนโลยีราชมงคล หรือระดับปริญญาตรีต่อเนื่อง 2-3 ปี สาขาวิชาวิศวกรรม?? เครื่องกล? สาขาวิชาวิศวกรรม อุตสาหการเครื่องมือกล สาขาวิชาวิศวกรรมอุตสาห? การวัสดุอุตสาหกรรม?? คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม? ในสถานศึกษาสังกัดสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล หรือระดับปริญญาตรีต่อเนื่อง 2-3 ปี สาขาวิชาเทคโนโลยี เครื่องกล? ในวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม? สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า????? พระนครเหนือ
????????? สำหรับผู้ที่ไม่ต้องการศึกษาต่อ? หากมีความสามารถและมีเงินทุนสามารถประกอบกิจการส่วนตัวเปิดอู่รับซ่อมรถยนต์? เป็นอาชีพที่ไม่มีการตกงานขึ้นอยู่กับความสามารถประสบการณ์ และให้บริการเป็นที่พอใจแก่ลูกค้า
?
อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
ช่างปรับอากาศในรถยนต์?? ช่างประดับยนต์? ช่างติดตั้งเครื่องเสียงรถยนต์? ช่างบริการแบตเตอรี่รถยนต์?? ล้างอัดฉีดรถยนต์?? ช่างเชื่อม?? ช่างกลึงโลหะ???? ช่างเคาะพ่นสีรถยนต์?? ครูสอนซ่อมเครื่องยนต์?? สอนขับรถยนต์ พนักงานตรวจสภาพรถยนต์? พนักงานประเมินราคาค่าซ่อมรถยนต์ พนักงานขายรถยนต์

แหล่งข้อมูลอื่นๆ?
กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
การจัดประเภทมาตรฐานอาชีพ (ประเทศไทย)