ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสระแก้ว ได้เริ่มสำรวจและสืบหาร่องรอยของ ปลาชะโอนหิน ในเขตอุทยานแห่งชาติปางสีดา เพื่อนำมาศึกษาเพื่อค้นหาวิธีการเพาะขยายพันธุ์

ปลาชะโอนหิน จัดเป็นปลาที่ มีรูปร่างและรสชาติคล้ายกับปลาเนื้ออ่อน แต่เป็นปลาที่มีถิ่นอาศัย เฉพาะแหล่งในประเทศได้มีการสำรวจพบปลาชนิดนี้ที่น้ำตกกะทิง จ.จันทบุรี และที่น้ำตกลานสกา จ.นครศรีธรรมราช ดังนั้นจึงจัดเป็นปลาที่ค่อนข้างหายากและไม่เป็นที่รู้จักแพร่หลาย

ทางศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสระแก้ว จึงได้เริ่มสำรวจและสืบหาร่องรอยของปลาชนิดนี้อย่างจริงจังในเขตอุทยานแห่งชาติปางสีดา เมื่อปี พ.ศ. 2547 พบว่าที่กิโลเมตรที่ 23 บริเวณห้วยน้ำเย็น ซึ่งอยู่ในเขตป่าลึกที่มีลักษณะเป็นป่าดิบชื้นและมีความสูงจากระดับน้ำทะเล 200-300 เมตร พบปลาชะโอนหินและทางศูนย์และพัฒนาประมงน้ำจืดสระแก้วได้รวบรวมปลาชะโอนหิน จำนวนหนึ่งเพื่อนำมาศึกษาเพื่อค้นหาวิธีการเพาะขยายพันธุ์ บริเวณแหล่งอาศัยของปลาชนิดนี้จะมีลักษณะเป็นแอ่งน้ำที่มีโคกหินเป็นที่หลบซ่อน มักจะซ่อนตัวในเวลากลางวันและออกหากินในเวลากลางคืน จัดเป็นปลาประเภทกินเนื้อ

ลักษณะทั่วไปของปลาชะโอนหินจะมีลำตัวยาวแบนข้างและจะค่อย ๆ แบนลงมากขึ้นตามลำดับไปทางส่วนหาง ลำตัวมีสีน้ำตาลเทาเรียบคล้ายกับปลาดุกส่วนของขากรรไกรบนยาวกว่าขากรรไกรล่าง ครีบหางเว้าเล็กน้อยเกือบตัดตรง การแยกเพศยังไม่ชัดเจน จะสังเกตได้เฉพาะฤดูผสมพันธุ์ คือ ปลาเพศผู้จะมีส่วนของลำตัวยาวและขนาดใหญ่กว่าเพศเมีย ส่วนเพศจะสังเกตได้จากบริเวณส่วนท้องจะบวมเป่งและผนังท้องจะบางและนิ่มกว่าเพศผู้

วิธีการเพาะพันธุ์ปลาชะโอนหิน
ซึ่งทางศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสระแก้ว จะใช้วิธีการผสมเทียมโดยใช้ฮอร์โมน 2 ชนิด คือ บูเซียลินอะซีเตรท 35 ไมโครกรัมและพีทุทารี แกรนด์ ของปลาไน 1 โดส ร่วมกับยาเสริมฤทธิ์ดอมเปอริโดน 10 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักปลา 1 กิโลกรัม แบ่งการฉีดกระตุ้นด้วยฮอร์โมน 2 ครั้งห่างกัน 7 ชั่วโมง แม่ปลาพร้อมที่จะวางไข่หลังจากฉีดฮอร์โมนครั้งที่ 2 ในเวลา 4 ชั่วโมงครึ่ง รีดไข่ผสมน้ำเชื้อที่ต้องผ่าท้องพ่อพันธุ์ดึงเอาถุงน้ำเชื้อออกมา เนื่องจาก รีดด้วยวิธีการปกติไม่ได้

จากนั้นนำไข่ไปโรยในตาข่ายไนลอนเบอร์ 18 ซึ่งขึงตึง และวางในถังไฟเบอร์กลาสระดับน้ำลึก 20 เซนติเมตร เปิดน้ำไหลผ่านและให้อากาศตลอดเวลา ลักษณะไข่ของปลาชะโอนหินจะมีสีขาวอมเหลือง เป็นลักษณะไข่จม พบว่าน้ำหนักแม่ปลาเฉลี่ย 100 กรัม จะให้ไข่ได้ ราว 2,218 ฟอง จากการทดลองพบว่าไข่ปลาชะโอนหินจะใช้เวลาในการพัฒนาและฟักเป็น ตัวภายในเวลา 53 ชั่วโมง 30 นาที ที่อุณหภูมิน้ำ 27.9 องศาเซลเซียส

ลูกปลาชะโอนหินที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ จะมีขนาดความยาวของลำตัว 5.11 มิลลิเมตรและเมื่อลูกปลาชะโอนหินมีอายุครบ 50 วัน จะมีขนาดความยาวของลำตัว 57.50 มิลลิเมตร.

ที่มา : เดลินิวส์